Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Từ giữa tháng 9/2006 đến nay, khu vực núi đá Chẹ nằm giáp ranh địa giới hành chính 2 xã Hợp Thịnh (huyện Kỳ Sơn, tỉnh Hòa Bình) và xã Khánh Thượng (huyện Ba Vì, tỉnh Hà Tây) xảy ra tình trạng lộn xộn liên quan đến việc khai thác đá làm vật liệu xây dựng.

Sau khi được UBND tỉnh Hà Tây cấp giấy phép đầu tư khai thác đá núi Chẹ trên diện tích khoảng 6 ha, Công ty cổ phần khai thác đá Ba Vì và cán bộ có trách nhiệm của Sở Tài nguyên Môi trường, Phòng TN-MT huyện Ba Vì, UBND xã Khánh Thượng tiến hành đo đạc, xác định mốc giới tại thực địa, nhưng bị một số hộ dân xã Khánh Thượng đã cố tình ngăn cản. Tiếp đó, một số doanh nghiệp, "đầu nậu", "mảng trưởng" có lợi ích liên quan đến việc khai thác đá tại khu vực núi Chẹ còn thuê các đối tượng ít hiểu biết pháp luật "thay đổi" vị trí mốc giới hành chính giữa các địa phương.

Việc khai thác đá tại núi Chẹ đã được các doanh nghiệp của tỉnh Hà Tây, Hòa Bình thực hiện từ nhiều năm nay, đến tháng 7/2006 vẫn còn 4 đơn vị khai thác gồm: Công ty xi măng sông Đà (Hòa Bình); Công ty cổ phần xây dựng và du lịch Bình Minh (Hà Tây); HTX khai thác đá Tiền Phong (huyện Kỳ Sơn, Hòa Bình); HTX khai thác đá và vật liệu xây dựng Khánh Thượng (huyện Ba Vì, Hà Tây). UBND tỉnh Hà Tây cho phép mỗi đơn vị khai thác đá trên diện tích 3 ha, theo hình thức 6 tháng gia hạn giấy phép 1 lần. Riêng HTX khai thác đá và VLXD Khánh Thượng với 34 xã viên, trong đó có 27 lao động trực tiếp, do năng lực khai thác có hạn, quản lý yếu kém, từ năm 2003 đến nay hoạt động không có hiệu quả, công việc chủ yếu phó mặc cho các "mảng trưởng". Các vị này cùng với hệ thống "đầu nậu" chủ yếu lo cạnh tranh, ép giá, ít chú ý thực hiện các yêu cầu, quy định của Nhà nuớc, đặc biệt là đảm bảo an toàn lao động. Vì thế, theo Công an huyện Ba Vì, sau 9 năm hoạt động của HTX khai thác đá và VLXD Khánh Thượng, 11 vụ tai nạn lao động nghiêm trọng đã xảy ra làm chết 7 người, 4 người khác bị thương tật vĩnh viễn. Mặt khác, diện tích 3 ha được phép khai thác nay "đã cạn", nên một số “mảng trưởng” tự ý chuyển đến khai thác đá trái phép ở điểm khác, gây nên tình trạng lộn xộn tại khu vực núi Chẹ. Cơ quan chức năng thuộc tỉnh Hà Tây, huyện Ba Vì đã kiến nghị HTX cần có đề án đóng cửa mỏ đá. Thực hiện yêu cẩu này, đồng thời xét thấy năng lực quản lý, khai thác đá của HTX không còn phù hợp, Đảng ủy xã Khánh Thượng đã chỉ đạo HTX họp xã viên, thống nhất phương án đóng cửa mỏ đá và kêu gọi đầu tư theo hướng đề nghị cấp có thẩm quyền sớm cho phép doanh nghiệp có đủ điều kiện đến khai thác. Đề xuất của cơ sở đã được UBND tỉnh Hà Tây phê duyệt tại Quyết định số 1329/QĐ-UB ngày 27/7/2006. Theo đó Công ty cổ phần khai thác đá Ba Vì đã được cấp giấy phép khai thác đá trên diện tích 6 ha (diện tích này không trùng với diện tích 3 ha đã được cấp phép trước đó).

Tuy nhiên, khi triển khai thực hiện dự án này, lộn xộn đã xảy ra như nói ở phần trên. Để giải tỏa lộn xộn tại khu vực núi Chẹ, UBND huyện Ba Vì đã lập tổ công tác do ông Nguyễn Thế Hà làm tổ trưởng. Ông Hà cho biết: quan điểm của huyện là đóng cửa mỏ đá theo quyết định của UBND tỉnh; chỉ đạo UBND xã Khánh Thượng, hợp tác xã khai thác đá và VLXD Khánh Thượng cho họp xã viên để giải quyết tồn tại một cách hợp lý; tạo điều kiện thuận lợi để Công ty cổ phần khai thác đá Ba Vì vào đầu tư theo Quyết định của UBND tỉnh. Được biết, Công ty cổ phần khai thác đá Ba Vì đã cam kết tiếp nhận số lao động cùng những tài sản hiện có của HTX Khánh Thượng, đồng thời ký hợp đồng lao động với 110 lao động địa phương. Một số khúc mắc bước đầu đã được giải quyết, tuy nhiên, vụ việc có thể bùng phát trở lại nếu doanh nghiệp không thực hiện đầy đủ những điều đã cam kết và UBND huyện Ba Vì không chỉ đạo quyết liệt.