Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Từ ngày 15 đến 21-3 vừa qua, TP Hà Nội tổ chức Tuần Quốc gia về an toàn - vệ sinh lao động và phòng, chống cháy nổ lần thứ 11, với chủ đề "nâng cao nhận thức, đề cao trách nhiệm, tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân và toàn xã hội". Thế nhưng, ngày cuối cùng của tuần này, tại địa bàn phường Yên Hòa (quận Cầu Giấy) đã xảy ra vụ tai nạn lao động nghiêm trọng.

Các anh Nguyễn Văn Hữu (36 tuổi), Ðặng Văn Cảnh (22 tuổi) và Ðặng Văn Khanh (21 tuổi) đều ở xã Hồng Thuận (huyện Giao Thủy, Nam Ðịnh) là lao động tự do, trong khi đang phá dỡ ngôi nhà A28 tổ 54 Yên Hòa, thì bất ngờ một bức tường của căn nhà đổ sập xuống, làm hai người chết tại chỗ, một người bị thương được đưa đi cấp cứu, nhưng sau đó cũng không qua khỏi. Sáng 25-3, cũng trên địa bàn quận Cầu Giấy, tại công trình xây dựng trung tâm thương mại, văn phòng chung cư cao cấp ở 173 Xuân Thủy, lại xảy ra vụ tai nạn lao động nghiêm trọng khác. Một chiếc giàn giáo treo phía ngoài ban công tầng 4 trên độ cao gần 20 m đã rơi xuống đất, làm một người chết và một người bị thương nặng...

Theo thống kê của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội Hà Nội, trong quý 1-2009, số vụ tai nạn lao động xảy ra trên địa bàn thành phố tuy đã giảm so với cùng kỳ năm 2008, nhưng mức độ vi phạm và hậu quả lại nghiêm trọng hơn nhiều, nhất là các vụ tai nạn lao động trong lĩnh vực xây dựng. Nguyên nhân của thực trạng này không gì khác là do tình trạng mất an toàn tại các công trường xây dựng. Khảo sát tại nhiều công trình xây dựng trên các địa bàn tốc độ đô thị hóa đang diễn ra nhanh chóng như quận Cầu Giấy, Thanh Xuân, Hoàng Mai, huyện Từ Liêm, chúng tôi thấy rất nhiều công nhân làm việc trên các tầng cao, nhưng không có dây an toàn, mũ bảo hộ, hệ thống giàn giáo được chống đỡ tạm bợ bằng tre, gỗ. Các công trình xây dựng quy mô nhỏ, chủ công trình không quan tâm việc che chắn, không phủ lưới bảo vệ. Ðến 80% số công nhân thi công các công trình nhỏ là lao động tự do, không được đào tạo chuyên môn, thiếu kiến thức về an toàn lao động. Trong khi đó, các chủ thầu xây dựng thường "đón" các lao động này tại chợ lao động với "hợp đồng miệng" làm việc theo công trình hoặc ngày công để giảm các chi phí về đào tạo, trang bị bảo hộ, bảo hiểm, và đương nhiên là không có các cam kết về an toàn lao động nên khi xảy ra tai nạn thì phần bồi thường của người sử dụng lao động chỉ là vì... "tình cảm" chứ chẳng theo quy định nào.

Thực trạng bức xúc nêu trên, nhưng việc giám sát về an toàn lao động trong các công trình xây dựng của tư nhân thì bị bỏ ngỏ. Hiện tại, lực lượng thanh tra xây dựng ở cấp phường, xã chỉ kiểm tra, xử lý những công trình xây dựng mới có phép, đúng phép hay không, còn việc phá dỡ công trình cũ thì không có lực lượng nào kiểm tra. Trong khi đó, lực lượng chuyên trách công việc này của thành phố còn quá mỏng, 13 người của Phòng An toàn Lao động và Thanh tra an toàn lao động (thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội) phải kiểm tra an toàn lao động của 67 nghìn doanh nghiệp trên địa bàn.

Khắc phục tình trạng mất an toàn lao động tại các công trình xây dựng là việc làm cần thiết, nhất là khi địa bàn hành chính Thủ đô được mở rộng, tốc độ đô thị hóa tăng nhanh. Thành phố cần kiện toàn lực lượng chuyên trách kiểm tra an toàn lao động, siết chặt việc chấp hành quy định về an toàn lao động, có chế tài xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm an toàn lao động tại các công trình xây dựng, bảo đảm quyền lợi, sức khỏe, tính mạng cho người lao động./.