Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Sáng 18.8, trên 50 CN Cty TNHH may Giai Nông (580 Núi Thành - Đà Nẵng) đã bị ngất xỉu. Nguyên nhân chưa được kết luận. Tuy nhiên, theo nhiều CN thì đây là hậu quả của sự làm việc quá sức do tăng ca liên tục và sự ăn uống kham khổ của CN. Theo điều tra riêng của chúng tôi, những phản ánh của CN là có cơ sở.

Từ hà khắc với công nhân...

Cty TNHH may Giai Nông tiếp quản từ Xí nghiệp may Hoà Cường năm 2002, tuy nhiên đến giữa năm thì toàn bộ CN, NV cũ đã rời khỏi Cty và Cty tổ chức tuyển mới lại. Hiện CN có 9 chuyền may với gần 500 CN, trong đó chủ yếu là CN nữ. Tiếp xúc với nhà báo, CN tỏ vẻ e dè, không dám cung cấp thông tin vì sợ bị sa thải. Và nếu bị sa thải sẽ mất luôn khoản tiền lương mà Cty đang nợ, vì ở đây CN nhận lương tháng trước vào giữa tháng sau.

Ngoài việc vi phạm về bảo hiểm lao động, BHXH mà chúng tôi sẽ đề cập ở phần sau, Cty còn áp dụng chính sách đối xử khá hà khắc với CN. Họ cho biết: "Cty có gần 500 CN nhưng chỉ có 6 nhà vệ sinh, trong đó có 3 cái bị hư, chúng tôi đi tiểu cũng phải xếp hàng nhưng chưa chắc đã được đi. Mỗi chuyền may có gần 30 CN nhưng chỉ được phát cho một thẻ đi tiểu, ai có thẻ thì mới được đi, còn không có thì chịu".

Không chỉ vậy, Cty còn thực hiện chế độ tăng ca liên tục. Tính ra, mỗi tháng CN phải làm việc 29 đến 30 ngày - so với Luật Lao động là 22 ngày. Chính vì tăng ca liên tục nên cả tuần nay, ngày nào cũng có vài ba CN bị ngất xỉu. Cty không có nhân viên y tế cũng như phòng y tế. Mỗi suất ăn trưa tại Cty chỉ 3.000 đồng nên "bữa nào cũng chỉ toàn canh rau lèo tèo và một đĩa đu đủ xào nên nhiều khi nuốt không nổi...

...đến phớt lờ cơ quan chức năng

Theo tìm hiểu của chúng tôi, Cty TNHH may Giai Nông là Cty "bốn không": Không ký hợp đồng lao động, không mua BHYT, không mua BHXH và không có tổ chức CĐ. Năm 2005, dưới sự chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ LĐTBXH đã ra Quyết định số 1778/QĐ-LĐTB-XH về việc thành lập đoàn thanh tra liên ngành do bà Trần Thúy Nga - Vụ phó Vụ BHXH (Bộ LĐTBXH) - làm trưởng đoàn, đến làm việc tại Cty TNHH Giai Nông để thanh tra việc thực hiện chế độ BHXH đối với NLĐ.

Lúc ấy, GĐ Cty cũng đã bất hợp tác và tỏ thái độ thách thức đoàn thanh tra. Mặc dù đoàn thanh tra liên ngành đã có công văn gửi cho GĐ Cty trước 10 ngày, nhưng khi đoàn đến làm việc thì ông Hàn Trần Minh Châu đã không có mặt tại Cty và mọi hoạt động của Cty cũng tạm dừng. Đoàn thanh tra đã lập biên bản về sự việc này. Tại đây, đoàn thanh tra đã phát hiện Cty có 400-450 người làm việc từ giữa năm 2002 đến 2005, nhưng không có trường hợp nào được ký hợp đồng lao động và đóng BHXH.

Đoàn đã có văn bản kiến nghị Bộ LĐTBXH và UBND TP.Đà Nẵng xử lý các vi phạm. Không biết các cơ quan chức năng xử lý thế nào, mà đến nay tình trạng vi phạm vẫn không được khắc phục, thậm chí còn nghiêm trọng hơn. Nhiều đoàn thanh tra của địa phương đến Cty làm việc nhưng Cty đã tìm mọi cách đối phó, trong đó có việc bộ phận nhân sự yêu cầu CN phải "báo cáo tốt" về tình trạng tăng ca, về chế độ, đời sống cũng như hợp đồng lao động, BHXH... Lãnh đạo Cty doạ rằng, nếu CN nào nói thật sẽ bị sa thải.

Công nhân phải được bảo vệ

Theo nhân viên y tế trực tại Trạm xá phường Hoà Cường, quận Hải Châu, TP.Đà Nẵng thì biểu hiện của các trường hợp CN Cty TNHH may Giai Nông bị ngất xỉu - được đưa đến trạm xá cấp cứu - là do bị dị ứng hoặc ngộ độc. Theo y sĩ Trần Thị Xuân thì các CN này có biểu hiện nổi mẩn đỏ, mặt bị phù nề, tay chân tê... Rất may là không có CN nào bị nguy kịch về sức khoẻ.

Tuy nhiên, những vi phạm nghiêm trọng, kéo dài các quy định của Luật Lao động cũng như thái độ coi thường NLĐ của lãnh đạo Cty TNHH may Giai Nông cần được các ngành chức năng của TP.Đà Nẵng xem xét một cách nghiêm túc.