Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Từ ngày đầu thành lập Nước, Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà đã khẳng định “Người lao động được bảo đảm quyền làm việc, nghỉ ngơi, bảo hiểm xã hội…”. Những tư tưởng cơ bản đó đã được cụ thể hoá và phát triển trong suốt chặng đường lịch sử của công tác lao động trong đó có công tác bảo hộ lao động.

Thực hiện kế hoạch 5 năm lần thứ 1, năm 1961, Vụ Bảo hộ lao động, được thành lập để thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu và ban hành chính sách về bảo hộ lao động, nhằm đảm bảo điều kiện lao động cho cán bộ công nhân viên chức nhà nước và bảo vệ quyền lợi người lao động.

Năm 1963, Vụ Bảo hộ lao động đã được đổi tên thành Ban thanh tra Kỹ thuật an toàn và bảo hộ lao động và năm 1987, Ban Thanh tra kỹ thuật an toàn và bảo hộ lao động được tách thành hai đơn vị là Thanh tra kỹ thuật an toàn và Ban Điều kiện lao động để thực hiện các nhiệm vụ mà trọng tâm là hướng tới mục tiêu phát triển con người, lấy con người làm trọng tâm mà các kỳ Đại hội Đảng đã chỉ ra như: “Bảo đảm điều kiện cho công nhân làm việc nặng nhọc, độc hại. Công tác bảo hộ lao động trên các công trường, trong các nhà máy, hầm mỏ phải được thật sự quan tâm” (1); “Nhà nước tạo môi trường và điều kiện cho mọi người lao động có việc làm, chăm lo cải thiện điều kiện lao động” (2); và “… phải kiểm tra, kiểm soát việc thuê mướn, sử dụng và trả công lao động, cải thiện điều kiện lao động; bảo đảm thực hiện những quy định về bảo hộ, an toàn lao động…, bảo vệ lợi ích chính đáng của người lao động” (3).

Đáp ứng những yêu cầu của thời kỳ đổi mới, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã xây dựng đề án về bảo hộ lao động đã được Chủ tịch Hội đồng Nhà nước nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký Lệnh công bố Pháp lệnh Bảo hộ lao động (4).

Tiếp theo Pháp lệnh Bảo hộ lao động, ngày 23/6/1994, Bộ luật Lao động được thông qua, trong đó có 01chương về An toàn vệ sinh lao động, 01 chương về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và nhiều điều quy định về ATVSLĐ.

Cùng với sự ra đời của Bộ luật Lao động, ngày 2/4/1994, Ban Điều kiện lao động lần nữa lại được đổi tên thành Vụ Bảo hộ lao động.

Với các nhiệm vụ được giao, Vụ Bảo hộ lao động đã trình Bộ, trình Chính phủ ban hành hệ thống văn bản pháp luật quan trọng như trong công tác quản lý nhà nước về Bảo hộ lao động. Trong đó phải kể đến: Nghị định số 06/CP ngày 20/1/1995 quy định chi tiết một số điều của Bộ luật Lao động về an toàn lao động, vệ sinh lao động; Nghị định số 195/CP ngày 31/12/1994 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi. Và đặc biệt, năm 1999, là Quyết định số 188/1999/QĐ-TTg về thực hiện chế độ tuần làm việc 40 giờ.

Bước sang thiên niên kỷ mới, với đường lối tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế mà trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội đến năm 2010 của Đảng đã chỉ ra “Chăm lo cải thiện điều kiện làm việc, bảo đảm an toàn và vệ sinh lao động, phòng chống tai nạn và bệnh nghề nghiệp cho người lao động” và “Chú trọng bảo đảm an toàn lao động”.

Theo Nghị định số 29/2003/NĐ-CP ngày 31/3/2003 của Chính phủ, ngày 10/9/2003, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đã ban hành Quyết định số 1123/2003/QĐ-BLĐTBXH thành lập và quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Cục An toàn lao động. Nhiệm vụ chính hiện nay của Cục ATLĐ theo Quyết định số 147/QĐ-BLĐTBXH ngày22/1/2008 là:

- Chiến lược, chương trình, kế hoạch; Các dự án luật, pháp lệnh và các văn bản quy phạm pháp luật về ATVSLĐ, BHLĐ;

- Về chế độ BHLĐ như: Trang bị phương tiện bảo vệ các nhân trong lao động; Tiêu chuẩn phân loại lao động theo điều kiện lao động; Bồi dưỡng bằng hiện vật; Bồi thường tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; Chế độ làm việc, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; và các quy chuẩn kỹ thuật an toàn lao động;

2. Chỉ đạo và hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện quy định của Nhà nước, của Bộ về ATLĐ, BHLĐ; và các hoạt động về kiểm định kỹ thuật an toàn;

3. Tổ chức công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về ATLĐ, BHLĐ và quản lý công tác huấn luyện ATLĐ.

Ngoài ra, Cục An toàn lao động còn giúp Bộ thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với các Hội, tổ chức phi Chính phủ hoạt động trong lĩnh vực ATLĐ, BHLĐ; Thực hiện nghiên cứu khoa học, tham gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công chức, viên chức về ATLĐ, BHLĐ và thực hiện hợp tác quốc tế về ATVSLĐ.

Kế thừa và phát huy thành quả của các đơn vị đi trước, trong suốt năm năm qua, Cục ATLĐ đã hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ chính trị được giao. Trong công tác xây dựng văn bản pháp luật, Cục đã xử lý hàng ngàn văn bản và không để xảy ra sai sót một văn bản nào, Cục cũng đã trình Bộ trình Chính phủ ban hành nhiều văn bản pháp luật quan trọng như:

- Luật sửa đổi, bổ sung Điều 73 của Bộ luật lao động về thời giờ nghỉ ngơi mà theo đó, người lao động đã được nghỉ có hưởng lương ngày Giỗ Tổ Hùng Vương đáp ứng nguyện vọng tâm linh và nguyện vọng to lớn của lao động trong cả nước. Hiện Cục đang triển khai nghiên cứu Luật An toàn vệ sinh lao động.

- 02 Nghị định 110/2002/NĐ-CP Chính phủ 27/12/2002 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 06/CP quy định chi tiết một số điều của Bộ luật Lao động về ATVSLĐ và Nghị 109/2002/NĐ-CP ngày 27/12/2002 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 195/CP về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi,

- 02 Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ là: Chỉ thị số 20/2004/CT-TTg ngày 8/6/2004 về việc tăng cường chỉ đạo và tổ chức thực hiện ATVSLĐ trong sản xuất nông nghiệp. Và Chỉ thị số 10/2008/CT-TTg về việc tăng cường thực hiện công tác bảo hộ lao động, an toàn lao động nhằm làm rõ trách nhiệm cụ thể cho các Bộ, ngành, địa phương trong việc quản lý Nhà nước, đảm bảo ATLĐ,

Để tăng cường công tác an toàn vệ sinh lao động cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, Cục đã phối hợp với các đơn vị liên quan trong Bộ kêu gọi hàng trăm tỷ đồng từ các nguồn tài trợ dự án để trợ giúp cho 31 địa phương và các doanh nghiệp trong việc cải thiện điều kiện lao động, góp phần giảm tai nạn lao động chết người mà nguyên nhân là do không cải thiện điều kiện lao động từ 16% xuống 5,6%. 6 tháng đầu năm 2008, số vụ tai nạn lao động giảm 16,65% và số người bị tai nạn lao động giảm 15,8%, 8 địa phương trong cả nước đã không xảy ra tai nạn lao động chết người. (5)

Để nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực an toàn vệ sinh lao động, Cục đã tăng cường công tác chỉ đạo điều hành, phân cấp mạnh cho địa phương trong việc quản lý đăng ký các loại máy, thiết bị, vật tư, các chất có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ và đổi mới công tác thông tin tuyên truyền, huấn luyện về an toàn, vệ sinh lao động, và thực hiện các chương trình, các chuyên mục về ATVSLĐ trên đài phát thanh, truyền hình đưa thông tin ATVSLĐ rộng rãi đến các cơ sở doanh nghiệp và người lao động; tổ chức Giải thưởng Cúp vàng ATLĐ góp phần xã hội hoá công tác khen thưởng; Tổ chức Tuần lễ quốc gia về AT, VSLĐ – PCCN thiết thực, tiết kiệm hướng về doanh nghiệp, nâng cao nhận thức của người sử dụng lao động và người lao động.

Trung tâm Huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động ngay sau khi được thành lập đã tổ chức hàng trăm khoá huấn luyện cho hàng vạn người sử dụng lao động, người lao động và đào tạo giảng viên về ATVSLĐ để hỗ trợ các Bộ, ngành, địa phương.

Đặc biệt, ngày 28/02/2005, Thủ tướng Chính phủ ra quyết định thành lập Hội đồng quốc gia về bảo hộ lao động. Đây là lần đầu Việt

Nam

có Hội đồng quốc gia nhằm thực hiện quy định của Bộ Luật lao động đã có hiệu lực từ năm 1995. Năm 2006, Chương trình quốc gia về Bảo hộ lao động, an toàn lao động, vệ sinh lao động đến năm 2010 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 18/10/2006. Đây cũng là lần đầu tiên Việt

Nam

có Chương trình quốc gia ATVSLĐ, thể hiện sự quan tâm và quyết tâm thực hiện cam kết của Chính phủ đối với quốc tế về ATVSLĐ.

Để góp phần vào sự phát triển bền vững của quốc gia và trợ giúp các doanh nghiệp hội nhập kinh tế quốc tế, công tác hợp tác quốc tế về an toàn, vệ sinh lao động đã được duy trì và mở rộng. Năm 2007, Việt Nam đã được các nước thành viên Mạng ATVSLĐ khu vực ASEAN (ASEAN – OSHNET ) và Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) tín nhiệm chọn làm quốc gia điều phối khu vực về Chương trình quốc gia và Hồ sơ quốc gia về ATVSLĐ.

Cùng với việc thực hiện công tác chuyên môn, lãnh đạo chính quyền phối hợp chặt chẽ với công đoàn luôn chăm lo xây dựng đơn vị vững mạnh, xây dựng sự đoàn kết thống nhất, không ngừng chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, công chức, viên chức. Các phong trào thi đua, văn thể của Cục được duy trì liên tục. Cục An toàn lao động cũng là một trong số ít các đơn vị trong Bộ đã giành được các giải nhất, nhì, ba về văn nghệ. Hàng tuần, sau mỗi giờ làm việc căng thẳng, đội bóng đá của Cục lại ra sân luyện tập; và hàng năm, Cục đều tổ chức Hội thao mùa xuân. Chi bộ Đảng Cục ATLĐ luôn được công nhận là trong sạch vững mạnh; Chi đoàn thanh niên và tổ chức công đoàn được đánh giá hoạt động tốt, hiệu quả, thiết thực, có nhiều Đoàn viên niên trẻ được kết nạp vào hàng ngũ của Đảng. Bên cạnh các hoạt động kể trên, Cục An toàn lao động còn làm tốt phong trào đền ơn đáp nghĩa bằng cả tấm lòng và sự chắt chiu trong cuộc sống năm 2008, các cán bộ, công chức của Cục cũng đã đóng góp được 10 triệu đồng và 01 máy vi tính tặng cho Ban quản lý nghĩa trang Việt – Lào góp phần chăm lo cho các linh hồn liệt sỹ.

Năm năm thành lập và hoạt động của Cục ATLĐ là chưa nhiều, nhưng trong suốt những năm qua, với sự nỗ lực của tập thể cán bộ, công chức, viên chức, và được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Bộ, sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan trong và ngoài Bộ, Cục ATLĐ đã bám sát nhiệm vụ quản lý của ngành, tổ chức triển khai đồng bộ các mặt công tác, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần chăm lo sức khỏe người lao động cũng như góp phần vào sự phát triển của ngành Lao động-Thương binh và Xã hội xây dựng nền kinh tế - xã hội phát triển bền vững./.