Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Cùng với tai nạn lao động (TNLĐ), bệnh nghề nghiệp (BNN) trong CNLĐ cũng là vấn đề khá nhức nhối. Theo số liệu của Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), tính đến hết năm 2008 cả nước có trên 24.000 người mắc bệnh nghề nghiệp.
Bệnh nghề có tỉ lệ mắc cao là bụi phổi silic (chiếm 76,7%), điếc do tiếng ồn (chiếm 19,5%)... Số lao động mắc BNN xuất hiện nhiều nhất ở các lĩnh vực xây lắp dân dụng, công nghiệp, giao thông, khai thác khoáng sản, SX vật liệu XD và cơ khí chế tạo. Môi trường làm việc xấu và điều kiện ATVS không đảm bảo là nguyên nhân chính dẫn đến sự gia tăng BNN trong CNLĐ.

Bình Dương hiện có 25 khu công nghiệp (KCN) với tổng diện tích hơn 6.000 ha. Theo LĐLĐ Bình Dương, các KCN của tỉnh đang thu hút lực lượng LĐ hơn 100.000 người, mà đa phần là LĐ nhập cư. Với tốc độ trung bình mỗi năm có khoảng 30.000 LĐ nhập cư, thì dự kiến đến năm 2020, tổng số LĐ toàn tỉnh có thể sẽ tăng lên tới 800.000 người.

Theo số liệu từ Trung tâm Sức khoẻ LĐ và môi trường tỉnh Bình Dương, trong năm 2008, qua kiểm tra giám sát môi trường LĐ tại các DN, vấn đề ô nhiễm môi trường LĐ vẫn ở mức khá cao. Các yếu tố vi khí hậu (nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió) có số mẫu không đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho phép chiếm tỉ lệ từ 17,1% đến 32%; các yếu tố vật lý hoá học, tiếng ồn có số mẫu không đạt tiêu chuẩn cho phép là 15,5% (trong tổng số mẫu đo là 6.263 mẫu); hơi khí độc (597 mẫu) có số mẫu không đạt tiêu chuẩn vệ sinh cho phép là 44,9%, điện từ trường không đạt là 52,94%...

Ô nhiễm môi trường LĐ xảy ra ở hầu hết các DN trên địa bàn tỉnh, nhưng tập trung nhiều nhất vẫn là ngành SX và chế biến gỗ, khai thác đá, sản xuất chì... Trong năm 2008, toàn tỉnh phát hiện thêm 126 CNLĐ mắc BNN, đưa số LĐ mắc BNN lên 272 người.

Theo Bộ Y tế, từ đầu năm 2008 đến nay, cả nước đã có 760.926 trường hợp NLĐ đến khám - chữa bệnh tại tuyến y tế cơ sở. Trong đó, bệnh về đường hô hấp chiếm 31,30%, bệnh về đường tiêu hoá là 14,7% và bệnh về mắt 7,36%...

Nhìn chung, các bệnh thông thường đều có xu hướng tăng so với cùng kỳ năm 2007 như: Bệnh hô hấp tăng 2,3%, bệnh tiêu hoá tăng 2,5%, bệnh về mắt tăng 0,36%, bệnh về tai tăng 0,3%. Qua kiểm tra 372.888 mẫu xét nghiệm về sức khoẻ và môi trường làm việc, đã có 48.648 mẫu (13,4%) vượt quá tiêu chuẩn cho phép (tăng 3,8% so với năm 2007), chủ yếu là yếu tố rung, tiếng ồn, ánh sáng, bụi và vi khí hậu.

Ngành công thương và GTVT là 2 ngành có tỉ lệ TNLĐ và BNN cao trong cả nước. Theo ông Ngô Xuân Thạnh- Phó Chủ tịch CĐ Công Thương VN, hiện nay một số cấp CĐ trong ngành vẫn còn lúng túng trong việc xây dựng chương trình hoạt động về công tác BHLĐ, việc tham gia quản lý BHLĐ còn yếu do nhận thức chưa đầy đủ về vai trò, trách nhiệm, quyền hạn của tổ chức CĐ trong công tác BHLĐ.

Với các ngành khác, theo đánh giá của Viện Y học lao động và vệ sinh môi trường (Bộ Y tế) tại Hội nghị mạng thông tin quốc gia về ATVSLĐ lần thứ 12 (tháng 12.2008), thì việc thực hiện các quy định về ATLĐ, VSLĐ và phòng, chống BNN đang còn rất nhiều tồn tại cần phải được khắc phục.

Nổi bật là số người bị TNLĐ và mắc BNN vẫn có xu hướng gia tăng; hội đồng BHLĐ tại một số cơ sở chưa thực hiện đầy đủ chức năng nhiệm vụ, hoạt động còn thụ động, chưa xây dựng kế hoạch BHLĐ hằng năm; số người được huấn luyện về ATVSLĐ còn ít.

Trong khi đó, công tác khám sức khoẻ tuyển dụng, khám sức khoẻ định kỳ và khám phát hiện BNN cho NLĐ chưa đạt yêu cầu cả về số lượng và chất lượng; cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các cơ sở điều trị và phục hồi chức năng cho NLĐ bị BNN còn thiếu thốn chưa được trang bị đầy đủ. Viện Y học LĐ và vệ sinh môi trường cho rằng:

Nguyên nhân của những tồn tại trên là do nhận thức, hiểu biết của NSDLĐ và NLĐ về tầm quan trọng của lợi ích và công tác VSATLĐ còn chưa đầy đủ, cũng như kiến thức về công tác VSATLĐ, về cách phòng, chống TNLĐ và BNN còn hạn chế.

Hiện nay, vấn đề huấn luyện định kỳ về ATVSLĐ-PCCN cho NLĐ ở nhiều đơn vị vẫn chưa thực hiện nghiêm túc. Thực tế tại một số đơn vị, việc huấn luyện chỉ tập trung cho NLĐ, còn người sử dụng LĐ hầu như bị bỏ ngỏ! Bên cạnh đó, nội dung huấn luyện ATVSLĐ của một số cơ sở chưa thực sự phù hợp với đối tượng cần huấn luyện. Giáo trình huấn luyện cũng chưa thống nhất, đã làm không ít cơ sở lúng túng trong chọn lựa nội dung huấn luyện, trình độ giảng viên, báo cáo viên còn nhiều bất cập và chưa có sự liên hệ thống nhất, khoa học, thời gian huấn luyện nói chung còn hạn chế.

Theo CĐ Công Thương VN, để khắc phục những hạn chế, cần phải tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục công tác ATVSLĐ, BHLĐ cho NLĐ và cả chủ sử dụng LĐ; đồng thời chủ động tham gia với cơ quan chuyên môn về chương trình huấn luyện ATVSLĐ cho CNVC-LĐ. Các hoạt động về ATVSLĐ phải gắn với hoạt động quản lý sản xuất, quản lý ATVSLĐ-PCCN của từng cấp, từng đơn vị.

Về phía tổ chức CĐ, cần đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát về BHLĐ; tiếp tục duy trì, phát triển các phong trào sáng kiến, lao động sáng tạo, phong trào "Xanh- sạch - đẹp, bảo đảm ATVSLĐ". Thường xuyên tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về ATVSV giỏi, ATVSLĐ... Đi kèm với việc tăng cường công tác kiểm tra, giám sát ATVSLĐ, cần phải xây dựng được bộ máy chuyên trách về an toàn và mạng lưới ATVSV ở cơ sở.