Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Với những loại vải không thể xơ được thành bông, dân làng chất đống quanh bờ sông Nhuệ, lấp đầy các ao chuôm và châm lửa đốt vào mỗi buổi chiều. Khói bụi cuồn cuộn bốc lên từ những đống vải vụn khổng lồ...

Thôn Trát Cầu, xã Tiền Phong, Thường Tín, Hà Tây, có gần 1.000 hộ, hầu hết đều theo nghề làm chăn bông.

Vào mùa làm ăn (khoảng tháng 10), xe ô tô chở vải vụn chạy rầm rập trên đường làng.

Người già, trẻ con, phụ nữ tập trung quanh những đóng vải vụn cao chất ngất để phân loại.

Vải trắng làm bông trắng, vải đen làm bông đen. Vải nilon chọn riêng để bán cho Trung Quốc. Những thứ vải bị lem nhựa, giẻ bẩn, đế giày, mũ lưỡi trai (sau khi bị lột lớp vải) đem vứt đi.

Trước đây nghề làm chăn bông còn túc tắc theo kiểu thủ công nên dân trong thôn vẫn cấy lúa. Nay theo nhu cầu thị trường, năng suất tăng cao, nhà nhà chuyên tâm làm chăn, ruộng bỏ không hoặc thuê người cấy. Nhà cao tầng mọc lên san sát.

Ngõ chúng tôi rẽ vào là đội 5. Nhiều nhà đã lập hẳn xưởng xơ bông, dệt chăn.

Máy mua của Trung Quốc cả trăm triệu đồng, điều khiển tự động bằng vi tính. Từ những chiếc máy này người dân thôn Trát Cầu mỗi năm tung ra thị trường 20.000 tấm chăn các loại.

Từ loại cao cấp nhái y chang thương hiệu nổi tiếng của các hãng Hàn Quốc, Trung Quốc như Everon nhưng giá rẻ hơn nửa (khoảng 1,7 triệu/bộ) đến các loại chăn rẻ tiền chỉ 20.000đ/cái bán cho sinh viên hoặc dân buôn dùng ủ hoa quả!

Anh Đỗ Duy Minh, chủ một xưởng có ba máy làm chăn cỡ lớn, trần tình, làm nghề này thì phải chấp nhận bụi bặm. Vào mùa, các xưởng hoạt động rầm rập, bụi bông bay mù mịt khắp nơi.

Từ đầu thôn đến cuối thôn, đâu đâu cũng tràn ngập vải vụn. Vải đã tuyển lựa chất ngất trong các bao tải trong sân nhà, vải bỏ đi chất đống các ao chuôm.

Ao đầy, dân trong thôn chở vải vụn phế liệu ra đổ đống dọc bờ sông Nhuệ. “Cách đây chục năm, con sông Nhuệ chảy qua thôn đẹp lắm chứ không lờ đờ, đặc sệt vải vụn thế này” – Một người dân trong thôn tiếc nuối.

Cả thôn có 8 đội cùng làm nghề chăn thì cả 8 đều có bãi chứa rác riêng. Trước đây thôn cũng thu phí vệ sinh mỗi nhà 5.000đ/tháng để trả lương cho 4 nhân công trong tổ vệ sinh.

Nhưng do lương thấp quá mà dân không thể đóng mức phí cao hơn nên cả tổ đã thôi việc. Nay vải vụn nhà nào nhà ấy tự gom rồi thuê công nông đem đi đổ. Dự định là rác đầy thì san lấp làm sân chơi cho trẻ em.

Nhưng qua hàng chục năm, vải vụn ngốn hết đất, chất cao như núi, không chôn xuể. Dân thôn nghĩ ra cách cho một mồi lửa là xong!

“Từ 7 năm nay, cứ chiều chiều là họ đốt vải vụn. Mùi bốc lên khét lẹt như mùi đốt lốp cao su, rất khó thở. Khói bụi theo chiều gió bay sang thôn chúng tôi khiến người già, trẻ con ho hen” - Ông Ngô Xuân Mòi, trưởng thôn Nhân Hiền, xã Hiền Giang, liền kề thôn Trát Cầu, than thở.

Đi dọc bờ sông Nhuệ có thể thấy từng đám vải vụn âm ỉ cháy. Những đám đã đốt xong trơ lại một lớp tro dày, đen sì. Mùi khét lẹt bốc lên khắp triền đê.

Đống tro chưa nguội, một chiếc công nông lại xình xịch đến rồi đổ ập lên một núi vải vụn. Thế là chẳng cần mồi lửa, đám vải cứ âm ỉ cháy suốt ngày đêm. Khói khét lẹt táp vào lá cây ven đường khiến các loại cây nhãn, xà cừ cũng còi cọc.

Đi quanh thôn Trát Cầu chịu không tìm được cây to nào ngoài mấy cây dây leo và vài cây nhỏ cằn cỗi. “Hai thôn cũng mâu thuẫn vì chuyện này lắm. Nhưng phải chịu thôi chứ biết làm sao. Ngày gió đông nam thôn Trát Cầu chịu, gió bấc thôn Nhân Hiền chịu.” - Anh Minh nói.

Ông Vũ Thanh Bình, Chủ tịch UBND xã Hiền Giang cho biết: đã năm lần bảy lượt ý kiến với xã Tiền Phong nhưng vẫn không có kết quả. Tuy nhiên, cái chính là do ý thức người dân. Hơn nữa, họ đốt địa phận xã họ, lại đốt vào giữa trưa hoặc chiều tối, ban đêm chứ có đốt giờ hành chính đâu mà bắt được.

Với cái lý này, dân hai thôn vẫn phải chịu sống cảnh “chuột hun khói” như thế ngót chục năm nay. “Chiều nào cũng phải bịt mũi ăn cơm. Nhiều người tức ngực, khó thở mà vẫn phải chịu suốt 7 năm nay rồi” - Ông Hải, một người bán nước thôn Nhân Hiền, thở dài.