Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Hai đối tượng lao động luôn đối mặt với sự hiểm nguy là lái tàu và gác đường ngang.

Hai đối tượng LĐ trong ngành đường sắt luôn đối mặt với sự hiểm nguy là lái tàu và gác đường ngang. Mặc dù đặc thù ĐS là đường riêng và có luật riêng - từ năm 2005. Song trên thực tế, hai đối tượng LĐ trên vẫn phải tự lo cho mình là chính...!
Trong năm 2006 xảy ra 7 vụ tai nạn (TN) ôtô đâm vào cần chắn, dàn chắn đường ngang của người gác của ngành đường sắt (ĐS) làm 2 nhân viên đang làm nhiệm vụ chết và 1 bị thương. Nhưng chỉ từ giữa tháng 2 đến cuối tháng 3 năm 2007 đã có 5 vụ, làm 1 nhân viên chết, 1 bị thương. Hơn lúc nào hết, tính mạng của những người LĐ làm tại vị trí gác đường ngang của ĐS đang bị đe doạ, bởi hầu hết nguyên nhân của TN là do chủ phương tiện giao thông đường bộ cố tình vi phạm.

Có mặt tại chắn đường ngang Văn Điển, Hà Nội (km9 +100 tuyến thống nhất) lúc 9h, chúng tôi chìm trong sự ngột ngạt của khói xe, tiếng kêu ca lẫn cả chửi rủa của hàng trăm lái xe ôtô, xe máy, xe đạp. Các nhân viên (NV) kiên nhẫn và nhẫn nhục đứng giữ chắn, đảm bảo không cho phương tiện đường bộ qua khi các toa tàu đang được dồn dịch.

Hầu hết những vụ việc xảy ra với NV gác đường ngang đến nay đều chưa được xử lý theo pháp luật. Vụ tấn công tổ gác chắn Văn Điển ngày 10.8.2006: Đối tượng chỉ bị tạm giữ vài giờ, không bị xử lý. Ngày 19.3.2007, một lần nữa Cty quản lý ĐS Bình Trị Thiên có đơn kiến nghị gửi các cơ quan chức năng vì sau 4 tháng xảy ra TN làm NV Lê Thị Huế chết, Hoàng Thị Hằng bị chấn thương sọ não, vụ việc vẫn chưa được kết luận và giải quyết theo pháp luật.

Các chủ phương tiện giao thông đường bộ nhao nhao đòi phải mở chắn khi thấy 1 toa tàu đã dồn dịch xong về phía nam. Họ đâu biết, theo đúng quy trình quy phạm, chắn ngang phải được khoá hết thời gian dồn dịch hoặc có tàu qua; mỗi lần dồn dịch mất 20 - 30 phút. Trung bình có 30 chuyến tàu qua và dồn dịch tại chắn ngang Văn Điển. Cũng vì vậy mà NV gác chắn ở đây luôn lâm vào trạng thái dở khóc dở cười, nếu không khoá chắn, cho xe tranh thủ chạy qua khoảng trống giữa lúc dồn dịch thì vi phạm quy trình, nhưng nếu khoá chắn thì sau đó vừa tắc đường, vừa bị các lái xe mắng te tua là "làm việc không khoa học" (?).

Bị chửi là cấp độ thấp. Ngày 10.8.2006, từ chỗ mắng nhiếc NV gác chắn khi phải đứng chờ tàu, một đối tượng đã đến tấn công tổ trực gác chắn Văn Điển tối hôm đó. Ca trực có 2 nam, 1 nữ chỉ biết dùng bàn, ghế để đỡ những cú tấn công. Sau đó, mỗi khi đi làm, các NV đều phải đề cao cảnh giác sợ bị trả thù. Gần đây nhất là vụ 2 thanh niên say rượu vừa chửi, vừa doạ đánh NV khi họ thực hiện đúng chức trách khoá chắn cho tàu chạy qua.

Những vùng đường tàu chạy qua rừng hoặc vùng vắng vẻ, có nữ NV phải đưa cả chồng ra để bảo vệ cho mình. Ngay như Cty quản lý ĐS Quảng Bình có tới 10 chắn nằm ở giữa rừng, cánh đồng và đều do nữ đảm nhiệm. Tâm sự về công việc, nhiều NV gác chắn không tránh khỏi lo âu, bởi thứ vũ khí phòng vệ bản thân của họ chỉ là chiếc đèn (phòng vệ tàu) vào ban đêm và lá cờ hiệu vào ban ngày.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Hữu Tuyên - Trưởng ban ATGT ĐS cho biết hầu hết những vụ TN ôtô đâm vào cần chắn, rào chắn đường ngang đều do lái xe hoặc ngủ gật hoặc cướp đường, cố tình lao vào khi NV đã hạ gác chắn báo hiệu dừng.

Chị Hoàng Thị Oanh - nhân viên gác chắn đường ngang (trạm Khâm Thiên, HN) đang làm nhiệm vụ (chụp lúc: 11h55 ngày 1.4.2007).

Đáng nói là những vụ TN này ngày càng gia tăng. Tại đoạn do Cty quản lý ĐS Bình Trị Thiên quản lý từ năm 2006 đến nay xảy ra 7 vụ ôtô đâm vào cần chắn, dàn chắn đường ngang. Đặc biệt nghiêm trọng là lúc 11h20 ngày 14.11.2006, tại km 624+670 khu gian Quảng Trị - Đông Hà, ôtô tải đâm vào cần chắn đã đóng làm chết NV Lê Thị Huệ và làm bị thương nặng NV Hoằng Thị Hằng. Chị Huệ qua đời để lại hai con nhỏ; bố mẹ chị Huệ đều nghỉ mất sức, thu nhập của chồng chỉ là 1,7 triệu đ/tháng.

Trường hợp của NV gác chắn Bùi Văn Hùng rất thương tâm. Hùng chết do ôtô lao vào cần chắn đã đóng để đón tàu ngày 14.12.2006 tại km 1650+031 khu gian Dầu Dây - Long Khánh (Cty quản lý ĐS Sài Gòn), để lại người vợ đang mang thai 8 tháng và bố mẹ già. Mới đây, ngày 24.3.2007 ở khu gian Gia Ray - Trảng Táo, ôtô đâm hỏng cần chắn, hất NV Nguyễn Đức Tính vào tàu, bị tàu va chết tại chỗ. Tính là LĐ chính trong gia đình, sau khi anh mất, vợ là giáo viên tiểu học phải nuôi 2 con nhỏ và góp phần phụng dưỡng mẹ chồng tại Thái Bình.

Khoan đề cập tới thiệt hại về vật chất của ngành ĐS thì đã thấy tổn thất quá lớn về mặt con người. Mối đe doạ tính mạng đang rình rập người LĐ suốt quá trình làm việc. Mặc dù đã thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng vệ, thao tác đúng quy trình nhưng khi đóng, mở hoặc đang làm vệ sinh trên đường ngang, NV gác chắn đều có thể bị thương hoặc chết do các phương tiện đường bộ va quệt. Hiện với tổng số 2.735 NV gác chắn, trong đó 1.293 là nữ làm việc tại 339 đường ngang có cần chắn, 190 có dàn chắn đẩy, 244 có cảnh báo, 682 có biển báo, thì rất cần một giải pháp để đảm bảo an toàn trong giờ làm việc.

5 vụ tai nạn ôtô đâm vào cần chắn, dàn chắn đường ngang có người gác năm 2007

- Ngày 8.2 tại ngã ba - Crôm (Ninh Thuận) ôtô lao vào chắn khi chắn đã đóng để đón tàu SE1 rồi lao tiếp vào tàu làm 13 người chết, 25 người bị thương, ôtô hỏng nặng; chậm tàu 473 phút.

- Ngày 2.3 tại Gềnh - Đồng Giao (Ninh Bình) ôtô đâm vào dàn chắn đã đóng, dàn chắn bị hất vào ĐS tàu va làm dàn chắn bị hỏng; chậm tàu 24 phút.

- Ngày 10.3 tại Phò Trạch - Mỹ Chánh (TT-Huế) ôtô lao vào dàn chắn đã đóng, làm gãy 1 bên dàn chắn và hàng rào chắn, ôtô hỏng nhẹ; chậm tàu 86 phút.

- Ngày 24.3 tại Ga Thanh Khê (Đà Nẵng) ôtô đâm gãy cần chắn đường ngang vượt qua ĐS vào ghi 103 làm vỡ hộp cáp thông tin.

- Ngày 24.3 tại Gia Ray - Trảng Táo (Đồng Nai) ôtô đâm hỏng cần chắn, hất NV gác chắn vào tàu, bị tàu va chết tại chỗ. (Nguồn: TCty ĐS)