Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Chỉ dạo một vài vòng dọc theo con đường Huyền Trân Công chúa, nơi hàng trăm cơ sở điêu khắc đá mỹ nghệ của khu danh thắng nổi tiếng Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng đang “đóng đô”, chúng tôi đã cảm thấy “choáng” vì những tiếng ồn, bụi đá và mùi hăng nồng của axít bốc lên từ các rãnh nước đang ngoằn nghèo chảy ra từ các xưởng sản xuất...

Nghề điêu khắc đá mỹ nghệ đã tồn tại từ cả trăm năm nay ở vùng đất này, những sản phẩm tinh xảo, độc đáo được chế tác từ đá Non Nước (phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng) không chỉ mang lại nguồn thu lớn cho người dân nơi đây mà còn biến làng nghề thành điểm đến hấp dẫn của du khách trong và ngoài nước khi đến với khu danh thắng dưới chân núi Ngũ Hành Sơn. Thế nhưng hiện nay môi trường làng nghề đang bị ô nhiễm nghiêm trọng do bụi đá và axít từ các cơ sở sản xuất đá mỹ nghệ sử dụng. Thực trạng này khiến chính quyền địa phương và các ngành chức năng “đau đầu” để tìm cách giải quyết nhưng người dân làng nghề lại hoàn toàn vô tư trước hiểm hoạ do chính mình gây ra.

Theo ước tính sơ bộ của người dân làng nghề, trung bình mỗi tháng một cơ sở sản xuất đá mỹ nghệ dùng hết khoảng gần 100 lít axít, và như thế với hơn 400 cơ sở sản xuất hiện nay ở làng đá Non Nước, một năm hàng trăm nghìn lít axít đã được tiêu thụ. Điều đáng nói là số axít này sau khi được sử dụng trên các sản phẩm đá đã được thải thẳng xuống đất mà không qua bất kỳ một hệ thống xử lý nào. Còn chuyện bụi đá bay mù mịt trong các cơ sở sản xuất thì chính những người hàng ngày hít thở bầu không khí trắng đặc bụi đá ấy lại không hề mảy may bận tâm. Người dân làng nghề đang hủy hoại môi trường và sức khỏe của chính mình mà không hề nghĩ đến hậu quả.

Y tá Nguyễn Thị Xuân Lan, Trạm y tế phường Hòa Hải cho biết: “Axít ảnh hưởng đến nguồn nước sinh hoạt chắc chắn là có bởi hầu hết các hộ dân ở đây chưa có nước máy, phải dùng nước giếng đào, giếng khoan. Nhiều hộ khi biết giếng của mình bị ô nhiễm đã tìm cách đào hoặc khoan lại giếng mới, tất nhiên vẫn trong khu vực lân cận. Còn bụi đá, chỉ nhìn bằng mắt thường cũng đủ nhận thấy ô nhiễm đến mức nào. Tuy nhiên với phạm vi của y tế phường, chúng tôi không thể có điều kiện khảo sát, đo đạc xem mức độ ô nhiễm đến đâu, tác hại như thế nào. Các bệnh tật ở làng nghề đá khá nhiều, chủ yếu là bệnh về đường hô hấp”. Bà Lan cũng cho biết thêm: Trung tâm YTDP của thành phố Đà Nẵng cũng đã khá nhiều lần phối hợp cùng trạm y tế phường xuống kiểm tra các cơ sở sản xuất đá. Nhưng tất cả vẫn chỉ dừng ở công tác tuyên truyền, vận động người dân thấy được tác hại của việc dùng axít và sử dụng các phương tiện bảo hộ trong các cơ sở sản xuất.

Mỗi năm làng đá mỹ nghệ Non Nước xuất đi nước ngoài hàng trăm nghìn sản phẩm, doanh thu đạt hàng chục tỷ đồng. Đấy là cái lợi, là niềm vui của làng nghề, nhưng với cả trăm nghìn lít axít đổ thẳng xuống đất mỗi năm cộng với lượng bụi đá và tiếng ồn của những cơ sở sản xuất đá, người dân làng nghề đang được hay mất cho môi trường sống và sức khỏe của chính mình?! Được biết, UBND thành phố Đà Nẵng đã từng chỉ đạo quận Ngũ Hành Sơn tăng cường xử lý, chấn chỉnh việc sản xuất kinh doanh đá mỹ nghệ của các hộ dân tại làng đá Non Nước, không để tình trạng các cơ sở này tập trung vật liệu cạnh đường, đục đẽo làm phát tán bụi đá và sử dụng axít tẩy rửa sản phẩm bừa bãi gây ô nhiễm, đồng thời giao cho Sở Tài nguyên - Môi trường hướng dẫn việc sử dụng hóa chất để tẩy rửa sản phẩm đá và xây dựng hệ thống xử lý hóa chất tập trung cho từng hộ gia đình và cơ sở sản xuất tại đây.