Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Liên tiếp gần đây, những vụ tai nạn dẫn đến chết người, bị thương nặng xảy ra mà nguyên nhân ban đầu được xác định là do sự bất cẩn của con người rất đáng lo ngại.

Cả gia đình gồm chồng, vợ và cô con gái nhỏ đang lưu thông bằng xe ôtô Civic trên đường bỗng nhiên một khối bê tông nặng cả tấn rơi xuống đầu. Chiếc xe bẹp rúm phần giữa, cả gia đình phải vào bệnh viện cấp cứu và sau một ngày người vợ tử vong.

Vụ tai nạn xảy ra ngày 30/9 ở TP HCM khi gia đình anh Mai Xuân Thịnh đang lưu thông trên đường, gần khu vực đang thi công hầm chui đường dẫn cầu Phú Mỹ một lần nữa rung lên hồi chuông cảnh báo về an toàn tại các công trường xây dựng.

Nếu như những người có trách nhiệm tuân thủ quy định về bảo hộ lao động, an toàn công trường thì rủi ro không xảy ra với gia đình anh Thịnh. Vụ tai nạn này khiến những ai lưu thông trên các tuyến đường sát những công trình đang thi công lo ngại, biết đâu cái cần cẩu, hay vật liệu xây dựng văng xuống đầu thì mất mạng.

Thực tế, ngay tại trung tâm TP Hà Nội từng xảy ra vụ một chiếc cần cẩu bị gãy tại công trường xây dựng cạnh ngã ba Trần Hưng Đạo - Phan Chu Trinh. Không chỉ phá nát lán của công nhân được xây dựng trong khuôn viên của công trường, chiếc cần cẩu này còn rơi cả ra lòng đường. Rất may, thời điểm ấy không có người lưu thông trên đường nên không có thiệt hại về người.

Những người công nhân đang làm việc tại công trường này đã may mắn thoát chết vì lúc đó không phải giờ nghỉ nên không ở trong lán. Cũng tại đường Trần Hưng Đạo, người viết bài này đã từng chứng kiến cảnh một chiếc cần cẩu của công trình xây dựng lơ lửng ở ngoài đường. Người đi đường chỉ còn cách tránh xa "chiêm ngưỡng" và gọi điện đề nghị cứu hộ.

Mất an toàn trong các công trình xây dựng không chỉ đe dọa đến những người đang thi công mà còn cả tính mạng người dân. Thực tế, sự coi nhẹ an toàn lao động cũng như an toàn cho cộng đồng của một số đơn vị thi công đã gây ra hậu quả đáng tiếc.

Với những nạn nhân, họ không có cơ hội để biết tai nạn do đâu. Nhưng với gia đình họ và cả xã hội, thì nguyên nhân ngay sau đó được xác định do chính con người gây ra. Cái chết của em Nguyễn Bảo Việt, học sinh lớp hai ở thành phố Gia Lai mới đây cho thấy, sự tắc trách của đơn vị thi công công trình thoát nước đã khiến em bị thiệt mạng.

Nỗi đau mất con của cha mẹ em không gì đo đếm được, nhất là khi họ biết rằng, nếu như người ta không hời hợt đến mức vô trách nhiệm, thì con mình vẫn bình an. Vụ tai nạn này không phải là hy hữu, trên địa bàn TP HCM từng xảy ra một số vụ tương tự và cùng với một nguyên nhân, đơn vị thi công không rào chắn, không nắp hố ga. Tiếc rằng, dù dư luận rất công phẫn nhưng phần lớn những vụ tai nạn này không được đưa ra xét xử.

Nếu như ngay sau vụ tai nạn đầu tiên, việc truy rõ nguyên nhân và trách nhiệm của từng cá nhân, từng đơn vị liên quan để đem ra xét xử sẽ hạn chế sự tắc trách trong thi công các công trình công cộng rất nhiều. Có như vậy, mới nâng cao phần trách nhiệm của các nhà thầu, đơn vị giám sát thi công và cả người trực tiếp thi công.

Trước những vụ tai nạn đau lòng chỉ vì không có nắp hố ga, một số người dân ở phường Thượng Đình, quận Thanh Xuân đã gọi đến Đường dây nóng phản ánh về tình trạng nhiều hố ga trên phố Khương Trung. Chỉ trên một quãng đường khoảng 1km, phóng viên đã đếm được gần 30 hố ga không nắp. Có những hố ga, người dân đã dùng cành cây, gậy gỗ cắm xuống để cảnh báo.

Thế nhưng, theo những người dân sống trong khu vực này thì đã có không ít vụ tai nạn xảy ra. Sau mỗi vụ tai nạn, tại hố ga vừa gây họa, người dân lại phải tìm vật gì đó để cắm vào. Con đường này được xây dựng ven sông Tô Lịch, một trong 4 con sông thoát nước của Hà Nội, có lẽ vì thế mà không rơi vào cảnh bị nước ngập.

Thế nhưng, dù lộ thiên nhưng những hố ga này vẫn khiến nhiều người đi đường bị sập bẫy. Chẳng biết có phải đợi khi tai nạn chết người xảy ra, đơn vị thi công mới đậy nắp hay không nữa. Chỉ khổ người dân sống ven đường, vừa thương người bị nạn, vừa nghe họ chửi không tiếc lời những người vô trách nhiệm.

Một thông tin được giật trên trang chủ các báo điện tử mới đây là, Phó Giám đốc Điện lực Bình Phú, Ngô Văn Lý xin từ chức. Dù chậm nhưng việc làm này phần nào cho thấy rõ, người chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý dự án "Lắp đặt trụ bù trung hạ thế" đã "tự nhận trách nhiệm là người đứng đầu dự án" sau khi xảy ra cái chết oan uổng của Trần Trung Huy.

Nó cũng phản ánh một thực tế, khi cơ quan chức năng riết róng vào cuộc và truy rõ nguyên nhân, thì người có trách nhiệm không thể né tránh sau khi kết luận do đấu nối dây tiếp địa sai kỹ thuật nên đã gây ra tai nạn. Ngày 29/9, Công ty Điện lực TP HCM đã đình chỉ chức vụ đối với ông Ngô Văn Lý và ông Hoàng Tuấn Vinh để tiếp tục điều tra, làm rõ trách nhiệm.

Mới đây, đại diện Công ty Điện lực TP HCM đã đến thăm và hỗ trợ gia đình em Trần Trung Huy 50.000.000 đ. Việc làm này cho thấy thiện chí nhận lỗi của bên gây tai nạn. Tuy nhiên, gia đình em Huy có đưa vụ việc ra tòa hay không đến nay vẫn chưa được công bố.

Dư luận đang chờ diễn biến tiếp theo của sự việc. Còn với trường hợp em Cồ Quốc Duy, học sinh lớp 8 bị mất mạng do cột đèn chiếu sáng bị rò điện khi đường ngập nước tới đây sẽ diễn tiến ra sao?

Ngày 2/10, trao đổi với Cồ Lê Huy, luật sư đang hành nghề tại Công ty Luật Đại Việt và là chú ruột của cháu Duy chúng tôi được biết, gần một tháng trôi qua mà gia đình vẫn chưa nhận được kết luận về nguyên nhân gây tai nạn.

Cách đây nửa tháng, bố cháu Duy được cơ quan điều tra Công an quận 5 mời lên trao đổi và cho biết, phải chờ kết luận của Phòng Kỹ thuật hình sự, cơ quan điều tra mới có kết luận chính thức về việc này.

Ông Cồ Lê Huy cũng cho rằng, hiện nay gia đình chưa đưa đơn khởi kiện ra tòa vì cho rằng không cần thiết. Khi cơ quan điều tra có cơ sở khởi tố vụ án hình sự đối với vụ việc này, trong phần xét xử Tòa sẽ xem xét đến cả phần hình sự lẫn dân sự. Cái mà ông và gia đình quan tâm lúc này là việc làm rõ trách nhiệm của cá nhân và đơn vị quản lý.

Ông không chấp nhận cái cách lấy một tập thể ra để bồi thường dân sự. Trách nhiệm cá nhân trong vụ việc này là ai? Đó có thể là người công nhân vi phạm quy tắc nghề nghiệp. Để làm được việc này không khó vì đơn vị quản lý, giám sát phải biết rõ, người công nhân nào trực tiếp làm việc lắp đặt, bảo trì cái trụ đèn này.

Còn đối với trách nhiệm của người quản lý cũng dễ dàng tìm thấy khi truy nguyên. "Cần phải làm rõ trách nhiệm của từng người cụ thể để đưa ra xét xử, định tội. Đó là việc làm cần thiết để nâng cao trách nhiệm của từng cá nhân, có như vậy mới mong tránh đi những cái chết đáng tiếc như của cháu Duy", ông Huy nói.

Liên quan đến cái chết của em Duy đang có sự đùn đẩy giữa Công ty Chiếu sáng công cộng và Công ty Điện lực TP HCM. Một bên thì cho rằng, họ chỉ là người sử dụng điện, trách nhiệm thuộc về bên cung cấp điện.

Tuy nhiên, bên bán điện lại có ý kiến khác, rằng mình đã bán điện, thì người sử dụng phải có trách nhiệm dùng cho an toàn. "Khác với vụ tai nạn xảy ra với cháu Trần Trung Huy, Công ty Điện lực TP HCM đã nhận trách nhiệm, vụ việc xảy ra với cháu Duy, gia đình chỉ còn biết trông đợi vào kết luận của cơ quan điều tra", ông Cồ Lê Huy cho biết thêm.

Ý kiến của luật sư Cồ Lê Huy, đại diện gia đình cháu Duy khi cho rằng, cần làm rõ trách nhiệm cá nhân, người quản lý chứ không chịu cách lấy một tập thể ra để bồi thường dân sự là xong rất đúng đắn. Khi vụ việc này được làm rõ, sẽ là bài học để từng cá nhân phải nâng cao trách nhiệm của mình.

Khi từ người công nhân, kỹ thuật viên, giám sát viên và cả người làm công tác quản lý nhận thức được trách nhiệm cá nhân của mình trong từng phần việc, chắc chắn sẽ hạn chế đến mức thấp nhất những vi phạm nghề nghiệp. Khi đó, chúng ta không còn phải chứng kiến những cái chết đau lòng từ sự vô ý của ai đó./.