Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Những cơn mưa miền rừng luôn dữ dội. Từng vốc nước ném xuống mặt đường rát rạt. Đêm trước nước dốc mệnh trên đồi cao xuóng đã cướp đi toàn bộ công sức của bộ đội vừa mới tu sửa con đường. Sáng nay những đoạn đất sạt lở khiến cho quãng đường vào kho K814 càng khó khăn hơn. Dưới lớp bùn nhão nhoét ấy là lộc cộc những hòn đá cuội, thỉnh thoảng lại lù lù giữa đường một gồ đá sống lưng trâu bám chặt vào chân đồi xen lẫn những rãnh nước cạn nằm vắt ngang như một con trăn khổng lồ. Chúng tôi cứ đi, hun hút một màu xanh bất tận. Càng vào sâu càng vắng vẻ. Đâu đó còn tiếng hoẵng kêu hoang dại. Xung quanh là những mảnh rừng nguyên sinh sum xuê trùm lấy bầu trời, kho ẩn mình trong đó . Tôi định đưa máy bấm một kiểu ảnh ghi lại khoảnh khắc một buổi sáng tĩnh mịch ở nơi rừng nguyên sinh hiếm hoi còn sót lại nhưng Trung tá Đoàn Thanh Tùng - Phó Chủ nhiệm kho giơ tay cản lại: “Ấy, không được. Đây là một trong những quy định giữ bí mật cho kho”. Bỗng nhiên anh trầm ngâm, giọng chùng hẳn xuống: “Vào trong này, thấy được cuộc sống của chị em, cậu mới hiểu hết sự vất vả của những người lính kho”.

Sáng nay, chị Nguyễn Thị Mùi không đi làm đúng giờ như thường lệ. Một chị cùng tổ bảo: “Hôm qua đến phiên chị Mùi phải vào kho”. Những người khác lắc đầu ái ngại: “Chị ấy sức khỏe dạo này yếu lắm, chắc hôm nay lại mệt. Xong việc, mấy chị em mình đến xem chị ấy thế nào”. Chị Thành tổ trưởng kể: “Công việc kiểm tra, bảo quản đạn phải tiến hành theo định kỳ. Chị Thành tổ trưởng kể: “Công việc kiểm tra, bảo quản đạn phải tiến hành theo định kỳ. Cứ đến phiên ai vào kho và mở các hòm đạn thì hôm sau thường ngủ li bì không biết gì nữa. Mùi ê-te phân hủy từ đạn rất độc. Ở kho này không ai béo được cũng vì sự độc hại ấy”. Dù chị không nói một cách rõ ràng bởi cũng chưa có một kết luận khoa học chính thức nhưng chúng tôi từng được chứng kiến có những người phụ nữ đã không còn có được cái thiên chức, cái quyền được làm mẹ bởi ảnh hưởng ít nhiều của chất độc. Cách đây vài hôm, khi nói chuyện với thượng tá Dương Văn Thông - Trưởng phòng Quản lý xe máy Cục Kỹ thuật (Quân khu 2) chúng tôi được biết: Hầu hết môi trường, không khí ở kho thường bị ô nhiễm tạm thời do khí phân hủy của vật liệu nổ để lâu ngày; thuốc súng, sắt thép gỉ bị ôxy hóa, dầu nhớt bảo dưỡng. Nguy cơ mắc các bệnh về da và hô hấp rất cao với những người tiếp xúc với chất hóa học.

Kho K814 là nơi cất trữ, bảo dưỡng đạn lớn nhất của Quân khu 2 và một số đơn vị trong toàn quân. Đạn ở đây thuộc các chủng loại, sản xuất từ các thời kỳ khác nhau, nhiều nhất vẫn là đạn trong chiến tranh để lại. Cũng chính vì vậy, lượng đạn đến thời kỳ phải hủy do hết niên hạn rất lơn. Những loại đạn đang trong quá trình phân hủy, chất ê-te (loại chất có thể khiến người tiếp xúc bị hôn mê) khá độc hại nhưng chị em vẫn phải tiếp xúc thường xuyên. Với người khỏe còn đỡ nhưng với người yếu như chị Mùi thì ảnh hưởng tới sức khỏe là điều khó tránh khỏi. Phương tiện bảo hộ phòng chống độc hại vẫn chỉ là những dụng cụ thông thường: Một chiếc khẩu trang bịt mặt, một đôi găng tay bằng vải. Không có những phương tiện lọc khí độc, quần áo bảo hộ lao động vẫn là một ước mơ với ngành quân khí toàn quân nói chung. Thượng tá Bùi Đình Chi - Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ nhiệm chính trị kho trăn trở: Hiện hệ số phụ cấp độc hại cho chị em theo bảng lương là 0,4 (116 ngàn đồng/tháng) và 0,4 hệ số tính bằng hiện vật. Trong điều kiện lao động vất vả như vậy, số tiền trên không thấm tháp gì…

Chị Trần Thị Bích Thủy - Hội trưởng Hội Phụ nữ kho đưa tôi đi tới thăm một số chị em trong hội. Khu tập thể gia đình của đơn vị có 30 hộ nhưng đang sống trong điều kiện khá vất vả. Hai dãy nhà ở cấp 4 xây dựng từ lâu, đang xuống cấp. Mặc dù thỉnh thoảng nó cũng được quét lại vôi ve, giặm lại những viên ngói vỡ, nhưng “tấm áo mới” ấy không che hết những vết nứt loang lổ trên tường. Tình trạng thiếu nước cũng diễn ra trong một thời gian dài. Mới đây nhất, đơn vị đã đầu tư bằng nguồn vốn tự cân đối của mình để xây dựng hệ thống nước sạch cho khu tập thể. Mấy chị ở đây từ những ngày “khai sơn phá thạch” bảo: “Cuộc cách mạng nước đấy”.

…Ở kho mỗi người phụ nữ mỗi số phận, mỗi hoàn cảnh. Dù còn nhiều khó khăn nhưng các chị vẫn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Chị Tám, chị Tứ, chị Mùi, chị Thủy năm nào cũng được khen thưởng. Quả thực trong cuộc sống bộn bề, mải miết của thời gian, bao công việc vẫn qua đi như thường nhật, đôi khi cũng chẳng ai để ý. Mấy người hiểu rằng, giữa cái bộn bề tưởng như bình thường ấy là sự hy sinh thầm lặng của những người phụ nữ, họ đang làm những công việc dường như quá sức của mình, một công việc chỉ những người trong ngành mới hiểu hết những cực nhọc, khó khăn, nguy hiểm - nghề giữ kho vũ khí và làm việc trong kho. Trên đôi vai gầy phụ nữ đã trĩu nẵng bổn phận gia đình lại gánh thêm những cực nhọc công việc. Tôi biết, giờ đây dưới tán rừng nguyên sinh ấy có một loài hoa đang nở - hoa con gái.