Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Bắt đầu từ chiều ngày 17 đến chiều ngày 20/10/2005, khoảng 400 công nhân của phân xưởng dệt thoi Công ty dệt Minh Khai (423 Minh Khai, Hà Nội) đã đình công do những bức xúc về lương, thưởng, cũng như việc trang bị bảo hộ lao động không đảm bảo, thực hiện các chính sách pháp luật còn thiếu... Chiều 20/10, tại cuộc đối thoại giữa công nhân và ban lãnh đạo công ty, dưới sự chứng kiến của đại diện Công đoàn ngành công nhiệp, Ban lãnh đạo Công ty đã giải trình, thỏa hiệp và đồng ý với một số kiến nghị của công nhân, đặc biệt là chấp nhận tăng 10% số tiền công nhân được hưởng trên đơn giá sản phẩm làm ra.

Theo đơn kiến nghị của tập thể công nhân gửi Ban Thanh tra công nhân Liên đoàn lao động Hà Nội, tiền lương của công nhân thường xuyên bị cán bộ lãnh đạo phân xưởng bớt xén, thiết lập quỹ riêng (quỹ đen) với biện minh rằng đây là quỹ để thưởng cho công nhân. Như vậy, đây là việc "mỡ mình rán mình", dẫn đến mức lương chỉ còn có 450 - 500 nghìn đồng/người/tháng. Một công nhân phân xưởng này cho biết, làm cùng ca với chị có người tiền lương quá thấp nên khi về nhà đã bị chồng đánh sưng mặt vì "làm đêm vất vả mà tiền đi đâu hết". Về mặt tiền thưởng, trong nhiều năm qua mức thưởng tháng vẫn là 50.000 đồng, thưởng quý bị cắt hoàn toàn (mặc dù hàng năm vẫn báo cáo tiền xuất khẩu năm nay cao hơn năm trước) đã khiến công nhân không thể đảm bảo cuộc sống trong khi giá cả không ngừng tăng cao... Mặt khác công nhân cũng phản ánh việc bị mất các phiếu tính CAT hàng (số lượng sản xuất của 1 công nhân/ca) đã dẫn đến sản lượng sản phẩm được tính lương của công nhân thấp hơn thực tế lao động. Từ những lý do này, công nhân phân xưởng yêu cầu phải có cuộc đối thoại với lãnh đạo công ty và các bên có liên quan.

Ngay trong buổi chiều 19/10, ông Nguyễn Quốc Hùng, Giám đốc Công ty có buổi làm việc với công nhân và hứa hẹn sẽ mời các ban ngành chức năng xuống đối thoại trong ngày 20/10. Toàn bộ công nhân phân xưởng đã gay gắt phản ứng với việc các chính sách pháp luật về lao động đã không được thực hiện đúng như quy định. Công nhân đã đưa ra nhiều kiến nghị, yêu cầu Ban giám đốc phải thực hiện, bao gồm các vấn đề: tiền lương nhiều năm qua quá thấp; công nhân sửa chữa, bảo dưỡng máy bị giảm biên chế nhưng hợp đồng không tăng; bồi dưỡng ca 3 không đúng với chế độ, cấp phát bảo hộ lao động không đúng với quy định; không có tiền thưởng về tăng năng xuất và xuất khẩu; đề nghị tăng thêm chế độ độc hại cho công nhân, yêu cầu xem xét lại bảng lương của tổ quản lý; tăng tiền thưởng cho công nhân, đặc biệt cần có mức thưởng quý; trả lương làm thêm giờ trong ngày lễ phải thực hiện theo đúng quy định của Luật lao động và phải giải quyết ngày nghỉ cho công nhân đi ca. Trong lĩnh vực mua sắm thiết bị vật tư phải đảm bảo yêu cầu kỹ thuật của Công ty, ai làm sai phải có trách nhiệm bồi hoàn.

Sau khi trao đổi với công nhân, Giám đốc Nguyễn Quốc Hùng hứa sẽ yêu cầu các phòng chức năng, nghiệp vụ giải quyết ngay bảo hộ lao động cho công nhân, chậm nhất đến ngày 25/10 phải cấp phát xong. Ông Hùng cũng lý giải, mức lương bình quân của toàn công ty là 720 nghìn đồng/người/tháng chứ không phải tất cả đều thấp như công nhân phản ánh. Để tăng thu nhập cho công nhân trong thời gian tới, ông Hùng đã chấp nhận phương án tăng 10% số tiền công nhân được hưởng trên đơn giá sản phẩm làm ra. Tiền thưởng quý có quý có quý không là do khó khăn về sản xuất, không phải ban lãnh đạo không bố trí thưởng cho công nhân. Các kiến nghị khác của công nhân sẽ được ban giám đốc giải quyết trong thời gian sớm nhất.

Vấn đề được công nhân quan tâm nhiều nhất và bức xúc nhất là "quỹ đen" của lãnh đạo phân xưởng dệt thoi. Ngay trong ngày 20/10, đoàn thanh tra đã kiểm tra phần lương thực hiện từ tháng 1 đến tháng 9/2005 của tổ quản lý kỹ thuật phân xưởng dệt thoi. Qua đó cho thấy, tiền quỹ của phân xưởng trong 9 tháng là 41.929.000 đồng; tiền quỹ và các tiền khác là 46.509.000 đồng. Số tiền này được trả cho lãnh đạo phân xưởng, trong khi công nhân trực tiếp lao động không hề được hưởng. Ông Hùng đã hứa sẽ chia quỹ này cho công thức chia theo ngày công lao động. Đồng thời xem xét xử lý trách nhiệm đối với lãnh đạo có sai phạm. Theo điều tra của chúng tôi, quản đốc phân xưởng dệt thoi là bà Phạm Thị Hương, cũng chính là Phó Giám đốc Công ty. Bà Hương đã giao cho Phó quản đốc thực hiện việc lập "quỹ đen" gây bất bình cho công nhân.

Trả lời phỏng vấn của Báo Lao động và Xã hội, quyền Chủ tịch Công đoàn Công ty Nguyễn Bá Châu cho biết, công đoàn đã theo dõi sự việc ngay từ khi diễn ra và trực tiếp báo cáo với Giám đốc Công ty. Ông Châu khẳng định, công đoàn đã thực hiện tốt việc tham mưu cho chính quyền, đã nhiều lần đề nghị lãnh đạo công ty phải có biện pháp tăng thu nhập cho công nhân. Theo ông Châu, dù đã nhiều lần tham mưu, đề nghị tăng năng suất, tăng thu nhập nhưng đời sống công nhân vẫn thấp. Tuy nhiên, thực tế công nhân công ty vẫn cho rằng Công đoàn công ty không làm được gì cho công nhân. Họ cũng cho biết Chủ tịch Công đoàn kiêm Trưởng phòng tổ chức và Trưởng phòng Bảo vệ nên quá nhiều công việc, không có thời gian lo cho công nhân. Về phần mình, Giám đốc Nguyễn Quốc Hùng cho biết, Công đoàn theo dõi rất sát sao cuộc đình công nhưng trước đó thì không có kiến nghị nào cho việc tăng thu nhập của công nhân. Qua các phản ánh này cho thấy vai trò của công đoàn công ty rất mở nhạt, chỉ đến khi xảy ra sự việc cụ thể mới tham gia giải quyết; còn những quyền lợi sát sườn của công nhân lại ít khi được quan tâm. Về việc để mất những phiếu tính CAT hàng, ông Hùng thừa nhận lỗi đó thuộc về Phó Giám đốc Phạm Thị Hương đã không làm đúng trách nhiệm công việc được giao. Khi chúng tôi đặt câu hỏi, liệu việc để mất những phiếu tính CAT hàng có phải là vô tình, hay cố tình nhằm trục lợi số tiền chênh lệch do lương của công nhân được nhận thấp hơn so với số sản phẩm thực tế họ làm ra như nhiều công nhân phản ánh, ông Hùng cho biết sẽ kiểm tra và xử lý./.