Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Người lao động phải đối diện với tình trạng thất nghiệp, tật nguyền, nợ nần, bị bỏ rơi và vô số nỗi đau vô hình khác...

Mười năm trước, trong lúc đi chở nguyên liệu, anh Trần Hoa C. - đầu bếp của một nhà hàng ở quận 1 bị xe tải húc rồi cán ngang đôi chân khiến chân trái anh bị cưa quá đầu gối. Cô người yêu làm cùng công ty ngồi sau xe trong vụ tai nạn thấy vậy bỏ anh đi biệt tích....

Bên gây ra tai nạn trốn tránh không chịu đền bù thiệt hại. Sau hơn hai năm ròng rã đệ đơn lên xuống anh mới được đền bù 70 triệu đồng, chỉ đủ để trả tiền viện phí. Khoản tiền 700.000 đồng/tháng do bảo hiểm xã hội chi trả cũng chưa đủ tiền ăn hàng tháng. Từ một lao động chính trong gia đình, anh trở thành gánh nặng cho cha mẹ già và người chị tật nguyền. Anh C. nói trong nước mắt: “Từng này tuổi rồi mà còn phải sống bám vào chị, với một người đàn ông thì còn gì đau đớn bằng”.

Dù khó khăn anh vẫn cố gắng hết sức để xin học in lụa tại trung tâm dạy nghề cho người khuyết tật. Thế nhưng chẳng nơi nào chịu nhận khi nhìn thấy đôi chân tật nguyền của anh. Nhắc đến chuyện vợ con, anh thở dài: “Cái thân mình thế này, sao dám làm khổ ai”.

Từ ngày chị Yến bị tai nạn, bữa cơm nào của gia đình cũng chan nước mắt

Năm 1999, trong lúc đang điều khiển máy chải sợi, vạt áo bị quấn vào máy khiến chị Đặng Thị Yến bị kéo ngã, chống tay vào trục. Do hai cánh tay bị dập nát nên các bác sĩ không thể ráp nối. Tay trái chị bị đứt lìa gần đến vai, còn tay phải bị đứt lìa dưới khuỷu tay. Gia đình chị phải bán nhà ở quận 7 để trả nợ và dắt díu nhau về Nhà Bè thuê một căn phòng trọ sống qua ngày.

Sau tai nạn, chị không còn có thể tự mình làm được gì. Ngay cả những chuyện cá nhân đơn giản nhất như đánh răng, tiêu tiểu và cả chuyện vệ sinh phụ nữ cũng một tay mẹ phụ giúp. Chị thầm thì, nhiều đêm nằm trên nền đất nóng bức, kiến bò cắn ngứa, rát cả lưng nhưng thấy mẹ ngủ ngon, chị không dám đánh thức, cắn răng chịu đựng, sáng ra sưng vù cả lưng. “Nhiều người nói tui sao làm biếng dữ, không chịu đi làm. Nhưng tui đi làm rồi lấy ai lo cho nó. Đến kéo quần đi tiểu nó còn không tự làm được mà” - mẹ chị Yến thở dài.

Chị bệnh, cha chị cũng lâm bệnh theo. Ông đưa bàn tay run lẩy bẩy của mình lên mép chùi dòng nước dãi cứ chực tuôn ra ngoài mỗi khi ông mở miệng, mắt rưng rưng: “Ngày nào tui cũng nhịn ăn sáng mua báo đọc coi có ai tuyển gì làm không. Nhưng 62 tuổi rồi, ai mà thèm nhận. Giờ chỉ tha thiết mong nhà ai có vườn tược thuê tui trông coi để kiếm chút tiền phụ gia đình chứ sống thế này khổ quá”. Còn chị Yến thút thít: “Giá mà tay tôi cụt tới khuỷu thôi thì ba mẹ đỡ cực hơn”.

Sáng 20-4, sau một cơn mưa to vào rạng sáng, căn nhà của anh Trần Công Thạch nằm trong căn hẻm nhỏ ở quận 4 như chìm trong biển nước. Dưới múc nước tạt, trên lấy xô hứng, chập điện, nhà không có đàn ông, không ai biết cách sửa. Gần một năm trước, trong khi leo lên cao bốc dỡ hàng cho một công ty tại cảng, anh Thạch bị té xuống, rớt đập vô kênh văng ngược lại mạn thuyền rồi lọt xuống sông mất tích. Mấy tiếng đồng hồ sau người ta mới tìm thấy xác anh.
Từ ngày anh mất, cuộc sống gia đình bị đảo lộn hoàn toàn. Gánh hàng rong của vợ và chị anh không thể kham nổi hai đứa con đang tuổi lớn và người mẹ già 92 tuổi bệnh tật triền miên. Năm người phải chui ra chui vào trong căn nhà chưa đầy 20m2 tròn 60 năm tuổi và có thể sập bất cứ lúc nào. Mới hôm trước, chị anh đạp phải tấm gỗ mục ở trên gác, lọt từ trên xuống tưởng chết, may mà có song gỗ níu lại. Chị Cúc - chị anh bộc bạch: “Lúc trước công ty hứa sẽ giúp sửa lại cái gác nhưng chưa kịp làm thì Thạch chết. Gia đình đã kiệt quệ, biết lấy tiền đâu mà sửa. Ở mà cứ nơm nớp lo không biết bị đè chết lúc nào”.
Giờ đây đứa con trai lớn của vợ chồng anh cũng được nhận vào làm công việc giống như cha mình. “Người ta hứa sẽ có dây đeo, đồ bảo hộ, vậy mà tới giờ vẫn chưa có. Mỗi sáng khi nó cắp nón ra cảng, không ai nói ra nhưng cả nhà ai cũng lo lắng. Rủi có chuyện gì với nó thì tôi không sống nổi” - vợ anh Thạch nghẹn ngào...

Trường hợp của chị N.T.C còn thương tâm hơn. Do nhà nghèo, hai vợ chồng chị N.T.C mới bỏ quê An Giang, đùm túm hai đứa con nhỏ lên Sài Gòn kiếm sống. Chồng chị kiếm được một chân phụ hồ ngay, còn chị mãi vẫn chưa kiếm được việc gì. Thấy vậy, anh mới kéo chị vào làm phụ hồ chung. Hôm đó trời mưa, khi chị C. bật cầu dao điện để đưa ròng rọc hồ lên trên cho thợ xây thì bị điện giật chết.

Công ty lấy xe tải chở xác về quê và lo ma chay, chôn cất. Nhưng sau đó họ lại tính tổng chi phí chuyển xác, ma chay là 30 triệu đồng và trừ vào tiền lương của người vợ rồi đuổi việc người chồng. Viện cớ lỗi là do chị C. sơ xuất nên công ty không chịu bồi thường. Trong đau đớn người chồng bồng đứa con nhỏ về quê sinh sống, đứa con lớn ở lại Sài Gòn tiếp tục làm thuê làm mướn. Anh có dắt con lên lại Sài Gòn để kiện nhưng không có tiền theo tiếp vụ kiện nên đành buông xuôi...

Với những số phận bất hạnh này, hạnh phúc với họ quá đỗi mong manh. Hiếm hoi lắm mới bắt gặp một người sống tìm được hạnh phúc sau khi xảy ra tai nạn. Sau khi bị máy ó keo cuốn khiến bốn ngón tay đứt lìa khỏi bàn tay, chị Đoàn Thị Thúy (nhân viên một công ty về chất dẻo) trở về phân xưởng và may mắn được anh tổ trưởng đem lòng thương yêu, chăm sóc. Đến nay, cái tổ ấm đầy lòng bao dung của người cha và đức hy sinh của người mẹ khuyết tật này đã có thêm hai thiên thần nhỏ.

Bị điện giật té từ trên cao xuống cụt cả hai tay nhưng anh Phạm Tuấn Sơn (công nhân một công ty điện) vẫn được vợ ở bên cạnh thay anh gánh vác gia đình, chăm lo cho người mẹ già và đứa con dại. Chị giúp anh tập làm mọi việc bằng hai khuỷu tay của mình. Kết quả là giờ đây vợ chồng chị đã là chủ một cửa hàng cá dĩa được nhiều người mê cá biết đến ở Sài Gòn. Hiện anh còn đang dự định cho ra đời một cơ sở cá dĩa đầu tiên ở Long An quê anh. “Thiệt tình hồi ảnh nằm xuống, tôi không bao giờ nghĩ có được ngày hôm nay” - chị cười hạnh phúc...

Thống kê mới nhất từ Sở Lao động-Thương binh và Xã hội TP.HCM cho thấy trong ba tháng đầu năm 2009, trên địa bàn thành phố đã xảy ra 20 vụ tai nạn lao động chết người, làm chết 20 người và bị thương hai người, tăng 300% so với năm 2008. Tình hình tai nạn lao động do điện tăng đột biến so với cùng kỳ năm 2008: 11 vụ/1 vụ, tăng 1.000%, do yếu tố gây chết người trong lĩnh vực xây dựng tăng 225%.

Trong số các vụ tai nạn, 75% là do người lao động vi phạm quy trình, biện pháp làm việc an toàn; 10% là do không có quy trình, biện pháp làm việc an toàn; 95% rơi vào các doanh nghiệp tư nhân và các cơ sở sản xuất, hộ kinh doanh.