Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Ngày 1/10, Bộ Thông tin và Truyền đã chính thức công bố kết quả cuộc thi viết thư quốc tế UPU lần thứ 38 . Em Nguyễn Đắc Xuân Thảo là học sinh Trường THCS Nguyễn Huệ, quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng đại diện cho Việt Nam đã đoạt giải Nhì.

Hội đồng giám khảo cuộc thi viết thư quốc tế UPU lần thứ 38 cũng đã trao giải Nhất cho Dominika Koflerova, 14 tuổi, người Cộng hòa Czech; giải Ba thuộc về Alina Beiner, 13 tuổi, người Belarus và Dejan Kovac, 12 tuổi, người Montenegro.

Được biết, đây là lần thứ 2 Việt Nam nhận được huy chương bạc tại cuộc thi viết thư quốc tế UPU.

Em Nguyễn Đắc Xuân Thảo tham dự cuộc thi viết thư quốc tế UPU lần thứ 38 với chủ đề “Hãy viết thư cho một người nào đó để nói vì sao điều kiện lao động thuận lợi có thể mang lại một cuộc sống tốt đẹp hơn”. Thảo đã hóa thân vào nhân vật con một gia đình có bố là công nhân, gặp tai nạn lao động, chia sẻ những khó khăn, đau đớn gặp phải vì điều kiện lao động không an toàn. Em đã viết bức thư gửi Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết.

Bài viết được đánh giá giàu tính nhân văn và rất sáng tạo. Bức thư đã đoạt giải nhất cuộc thi lần 38 ở Việt Nam và được dịch sang tiếng Pháp và tiếng Anh gửi đi tham dự cuộc thi viết thư quốc tế UPU.
Đề tài: “Hãy viết thư cho một người nào đó để nói vì sao điều kiện lao động thuận lợi có thể mang lại cuộc sống tốt đẹp hơn”.

Họ tên: Nguyễn Đắc Xuân Thảo
Lớp: 7/10, trường THCS Nguyễn Huệ, quận Hải Châu, TP. Đà Nẵng, Việt Nam.

Đà Nẵng ngày 20 tháng 12 năm 2008
Bác chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết kính mến!

Hẳn giờ này bác rất bận rộn trong văn phòng làm việc, với hàng tá giấy tờ quan trọng đang chờ bác xem xét, thông qua, phê chuẩn? Có lẽ bác sẽ ngạc nhiên khi thấy bên cạnh đống giấy tờ ấy là một bức thư nhỏ - bức thư của một cô bé chưa từng được gặp bác ngoài đời. Dẫu ngạc nhiên nhưng xin bác hãy bỏ một ít thời gian để đọc nó. Còn vì sao mà cháu lại viết thư cho bác ư? Chắc hẳn bác còn nhớ cách đây hai tuần, nhân chuyến thăm một nhà máy ở tỉnh X, bác đã ân cần dặn dò các vị lãnh đạo ở nhà máy phải chú ý đảm bảo an toàn lao động và chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động. Khi xem đài truyền hình Việt Nam phát hình trực tiếp buổi nói chuyện ấy, cháu quyết định viết thư cho bác để kể về chuyện của gia đình cháu và những thắc mắc, băn khoăn của một cô bé “ăn chưa no, lo chưa tới” như cháu về những vấn đề mà bác từng đề cập.

Bác Nguyễn Minh Triết kính mến!

Cách đây chưa đầy nửa năm, gia đình cháu có một cuộc sống bình thường như bao gia đình khác. Bố cháu là một công nhân của một cơ sở sản xuất các sản phẩm từ tôn. Mẹ cháu là chủ tiệm làm đầu nho nhỏ tại nhà. “ Nhìn lên thì không bằng ai, nhưng nhìn xuống thì thấy mình còn sung sướng, hạnh phúc hơn rất nhiều người” – bố cháu vẫn thường dạy thế để chúng cháu bằng lòng với cuộc sống thanh bạch, không đua đòi, vòi vĩnh… Dù nhà không khá giả nhưng hai anh em cháu vẫn được tạo điều kiện tốt nhất để học tập. “Phải học để có cái vốn cho tương lai” – cháu nhớ mãi những lời nói mộc mạc và giản dị như thế của bố cháu. Có lẽ cuộc sống của gia đình cháu cứ thế yên ả trôi đi nếu như không có một ngày kia bất ngờ mẹ cháu nhận được điện thoại từ xưởng của bố cháu thông báo bố bị tai nạn lao động. Từ bữa đó trở đi, sinh hoạt của gia đình cháu bị xáo trộn. Cửa hiệu của mẹ cháu phải tạm đóng cửa và hai anh em cháu phải tự lo cho nhau để mẹ có thời gian ra vào viện chăm sóc bố. Những lần vào thăm bố, nhìn đôi chân bó bột của bố, cháu cứ nghĩ rồi nó sẽ lại lành lăn và bố cháu lại có thể bước những bước nhanh nhẹn, vững chãi… Thật đau xót làm sao, bởi lẽ vết nứt gãy ở chân thì đã liền nhưng chính sự tổn thương cột sống đã làm bố cháu không thể đi lại được nữa. Phần đời còn lại của bố cháu sẽ mãi mãi gắn với chiêc xe lăn. Điều này làm cháu thật bất ngờ lúc vào viện thăm bố, chúng cháu cũng đều được bố trấn an là “ bố không sao đâu”. Và khi vào hỏi mẹ về bệnh tình của bố thì chúng cháu chỉ nhận được những câu trả lời qua loa, ậm ừ cho xong chuyện. Chúng cháu cứ ngỡ là do mẹ mệt mỏi hóa ra la mẹ đã giấu anh em chúng cháu và vì chính bản thân mẹ cũng không muốn chấp nhận sự thực này.

Bác biết không, gánh nặng gia đình lúc này đè nặng lên đôi vai gầy của mẹ cháu. Cháu thương bố và thương mẹ quá nên cứ thầm trách ông trời sao lại để tai nạn xảy ra với bố cháu như thế! Trong chí óc non nớt của cháu, nguyên nhân dẫn đến những tai nạn đáng tiếc cho bố cháu chính là sự đưa đảy của số phận. Chẳng đổ lỗi cho điều kiện lao động không an toàn ở xưởng sản xuất vì chúa tin rằng ở đấy cũng như bất kì nơi đâu thì an toàn lao động cũng là trên hết. Cháu đã nghĩ một cách ngây thơ rằng nếu không đảm bảo được những yêu cầu tối thiểu của an toàn lao động thì xưởng đã chẳng được cấp thẩm quyền cấp phép hoạt động. Chắc hẳn cháu sẽ mãi suy nghĩ như thế bác ạ, nếu như không có cái lần ấy…

Hôm ấy, do buồn nhớ công việc và đồng nghiệp, do bứt dứt vì phải ngồi mãi một chỗ nên bố đã bảo cháu đẩy xe đưa bố đến thăm xưởng. Vì chưa một lần đến nơi bố đã từng làm việc nên nghĩ đến việc được nhìn thấy nó, nghĩ đến niềm vui của bố khi được gặp lại bạn bè mà cháu cứ háo hức quên bẵng cả mêt nhọc. Thế mà bác có biêt không, khi đặt chân vào bên trong xưởng làm việc của bố ngày trước, cháu đã choáng váng như không tin vào mắt mình nữa. Cái quang cảnh xưởng làm cháu bất ngờ, hụt hẫng. Một cơ sở sản xuât với nhà xưởng được xây dựng khá tạm bợ, sức khỏe và tính mạng công nhân có thể bị đe dọa bất cứ lúc nào. Những chiếc giá để thành phẩm được gá trên bức tường không hề chắc chắn chút nào. Điều kiện ánh sáng không đầy đủ, vệ sinh không thực sự đạt yêu cầu. Nhiều công nhân không được trang bị đầy đủ trang thiết bị bảo hộ lao động. Khói, bụi, tiếng ồn ào và còn bao nhiêu thứ khác nữa. Thế mà mọi người vẫn phải làm việc. Vì được trả công cao? Vì miếng cơm manh áo? Và, cháu tự hỏi tại sao bố cháu lại từng làm việc trong môi trường như vậy và một xưởng sản xuất như thế này sao lại được cấp phép hoạt động trong khi điều kiện lao động vô cùng bất lợi cho người lao động? Và, cháu cũng tự hỏi rằng với điều kiện lao động như thế, nếu bố cháu và những người đồng nghiệp của bố cháu cứ tiếp tục làm việc ở đây thì họ có thể có được cuộc sống tốt đẹp hơn không? Cháu còn băn khoăn với câu hỏi liệu những tai nạn đã từng xảy ra với bố cháu và một số chú bác khác (mà cháu vô tình được biết thêm qua câu chuyện giữa bố cháu và bạn bè làm trong xưởng ) đã có thể dừng lại chưa? Còn tai nạn nào sẽ xảy ra nữa? Còn gia đình nào sẽ mất đi chỗ dựa? Còn có những đứa bé biết yêu thương bố mẹ vất vả cực nhọc, đánh đổi nhiều thứ cho cuộc mưu sinh nhưng chẳng thể làm được gì như anh em cháu nữa hay không?...

Bác Nguyễn Minh Triết kính mến!

Cháu nghĩ rằng, đọc đến đây hẳn bác đã đoán ra được điều cháu muốn chia sẻ với bác qua bức thư này? Cháu còn quá nhỏ để có thể hiểu hết được mọi thứ, nhưng cháu đã không còn quá ngây thơ khi nhìn nhận một số điều đang diễn ra xung quanh cháu. Cháu vẫn nhớ mãi vẻ mặt đầy sự quan tâm, lo lắng khi bác đi xem công nhân của một nhà máy ở tỉnh X làm việc. Cháu vẫn nhớ sự ân cần trong lời căn dặn các vị lãnh đạo của nhà máy hãy chăm lo cho người lao động. Cháu biết bác hiểu rất rõ mối quan hệ giữa cuộc sống tốt đẹp của người lao động và điều kiện lao động. Cháu rất mong muốn và tin rằng bác cùng các bác lãnh đạo khác sẽ có những chủ trương, những hướng giải quyết thích hợp để giảm thiểu đến mức thấp nhất tai nạn lao động và giúp biến ước mơ về một cuộc sống tốt đẹp của người lao động thành hiện thực. Cháu rất muốn một lần nào đó bác đến thăm khu công nghiệp nơi có phân xưởng sản xuất – nơi bố cháu đã để lại một phần của cuộc đời trẻ khỏe trước khi gắn liền với chiếc xe lăn… để có thể tận mắt nhìn thấy những người lao động nghèo của quê cháu đã sống như thế nào…

Bác hãy đến khi có dịp bác nhe. Cháu rất mong điều ấy!
Cháu xin dừng thư ở đây!
Cháu kính chúc bác sức khỏe!
Cháu
Nguyễn Đắc Xuân Thảo

Năm 2009 được Liên Hợp quốc chọn là Năm Quốc tế về lao động chính vì vậy mà chủ đề của cuộc thi lần thứ 38 mà UPU chọn là: “Hãy viết thư cho một người nào đó để nói vì sao điều kiện lao động thuận lợi có thể mang lại một cuộc sống tốt đẹp hơn”.

Thứ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Thành Hưng, Trưởng Ban Tổ chức cuộc thi UPU quốc gia cho biết: Đề tài của cuộc thi UPU 38 đã khơi dậy tình cảm, nhận thức của mỗi em học sinh về ý nghĩa, vai trò của lao động trong cuộc sống. Bên cạnh đó, các em còn thấy rõ hơn trách nhiệm, thành quả lao động, hiểu rõ hơn công việc của cha mẹ, anh chị, người thân của mình hàng ngày. Với một đề tài mang tính chất luận đề, liệu cảm xúc, trí tưởng tượng của các em có được phát huy qua thể loại viết thư? Đây là những đòi hỏi khó khăn, mà các em cần vượt qua để hoàn thành bức thư của mình. “Cái khó ló cái khôn”, với tư duy nhạy bén, với cách chọn lựa đối tượng phù hợp, có phần táo bạo, các em đã trình bày khá sâu sắc, phong phú, hợp lý những suy nghĩ của mình về đề tài của cuộc thi UPU 38.

Đề tài này với các em quả thật vừa khô lại vừa khó. Cũng giống như nhiều năm trước, nhận vật mà các em gửi thư thật phong phú. Phần lớn các em chọn đối tượng gửi thư là cha mẹ, thầy cô giáo, bạn bè cùng trang lứa. Nhiều em chọn nhân vật nhận thư là các nguyên thủ quốc gia, các vị có chức sắc liên quan đến điều kiện lao động, tài nguyên và môi trường. Và cũng như nhiều cuộc thi trước, Tổng Thư ký Liên hợp quốc, Tổng thống Hoa Kỳ cũng là nhân vật của không ít bức thư gửi từ Việt Nam. Các em mong muốn từ trách nhiệm và tầm ảnh hưởng của họ, họ sẽ có những tác động góp phần làm thay đổi điều kiện lao động thuận lợi hơn cho người nghèo, người lao động trên khắp hành tinh này.

Nhiều bức thư lọt vào vòng chung kết đã được các em hóa thân vào “Ngọn gió”, vào “Một lá phổi”, “Một hòn than”... để mà viết thư. Nhiều em chọn người nhận thư là Chủ tịch Nước Nguyễn Minh Triết, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, Bộ trưởng Bộ Lao động thương binh và xã hội, một ông giám đốc một doanh nghiệp cụ thể nào đó vv...

Theo Ban giám khảo cuộc thi muốn thể hiện chủ đề cuộc thi năm nay, trước hết các em phải nắm thật chắc và phải hiểu thật đúng hai khái niệm: “Điều kiện lao động thuận lợi” và “cuộc sống tốt đẹp”. Thế nào là điều kiện lao động thuận lợi ? Cuộc sống tốt đẹp hơn là cuộc sống như thế nào ? Khi đã hiểu đúng những khái niệm này, các em mới có thể liên hệ với thực tiễn để tìm cách thể hiện bức thư cho sinh động.

Có nhiều cách thể hiện chủ đề của cuộc thi này. Nếu em biết sử dụng câu chuyện có nhân vật, có sự việc với các tình tiết liên quan đến điều kiện lao động cụ thể nào đó (thuận lợi hoặc không thuận lợi) để nói về cuộc sống của họ. Phải biết tạo nên một câu chuyện “người thật việc thật” một cách cảm động. Số phận của nhân vật trong bức thư của em với hoàn cảnh đặc biệt được mô tả chi tiết gắn với các điều kiện lao động và hệ quả của điều kiện lao động ấy của họ, thì chắc chắn sẽ gây xúc động cho người đọc. Số phận của nhân vật trong thư của em với những hoàn cảnh đặc biệt thì bức thư càng có sức thuyết phục. Trong bức thư của mình, nếu người viết lại biết khéo léo “cài vào” những nhận xét, bình luận sắc xảo, đầy ý tưởng và hợp lý thì sẽ có tính thuyết phục cao.

Phần lớn các bức thư dự thi năm nay các em hiểu đề tài. Các bức thư đều cố gắng thể hiện chủ đề một cách rõ ràng, ít em bị lạc đề. Song vì chủ đề cuộc thi năm nay như đã nói vừa khô lại vừa khó nên số lượng bức thư giàu chất văn học không nhiều. Ít có những bức thư sáng tạo, giàu ý tưởng.

Bức thư đoạt giải của Thảo là bức thư được em hóa thân vào một cô bé có hoàn cảnh gia đình thật đáng thương. Ba bị tai nạn lao động, mọi sinh hoạt của cha phải gắn liền trên chiếc xe lăn. Kinh tế khó khăn dồn lên đôi vai gầy của người mẹ... Em đã mạnh dạn viết thư gửi cho bác Chủ tịch Nước Nguyễn Minh Triết bởi trước đó xem ti vi thấy bác Chủ tịch đến thăm một nhà máy, bác rất quan tâm đến điều kiện lao động của công nhân ở cơ sở đó. Nhờ cánh thư, Thảo muốn dãi bày với bác Chủ tịch Nước về sự băn khoăn của mình về điều kiện lao động của những người như ba của em. Em khéo léo đưa ra những kiến nghị, những mong muốn... về một điều kiện lao động tốt lành dành cho những người lao động như ba của em. Tình tiết trong bức thư có lý, hợp logic và chân thật. Câu văn không cầu kỳ mà giản dị. Chính sự giản dị và chân thành trong từng câu chữ mà bức thư có sức thuyết phục. Chủ đề của cuộc thi đã được Nguyễn Đắc Xuân Thảo thể hiện khá tốt. Sự cố tai nạn lao động của người bố đã làm đảo lộn cuộc sống đang tốt đẹp của gia đình em. Chính tai nạn này đã buộc bố em phải gắn liền trên chiếc xe lăn. Rồi một lần đẩy chiếc xe lăn đưa bố thăm lại xưởng sản xuất của bố, em đã choáng váng vì điều kiện lao động mà bố và những người bạn của bố đã và đang phải làm việc trong điều kiện tồi tệ ngoài sức tưởng tượng của em. Từ đây em suy nghĩ và bày tỏ quan điểm của em về điều kiện lao động, đồng thời em cũng mạnh dạn kiến nghị với bác Chủ tịch Nước và các bác lãnh đạo cần có những quan tâm cụ thể để giúp người lao động giảm thiểu tai nạn lao động cho họ và để họ được lao động trong một môi trường tốt lành...

Lá thư của em Nguyễn Đắc Xuân Thảo được viết xúc tích và cảm động. Em đã phản ánh một cách khách quan, sự việc, suy nghĩ của mình. Bởi vậy, bức thư đã làm lay động lòng trắc ẩn của người đọc.

Điều thú vị là, hoàn cảnh thật gia đình của Thảo không giống như sự mô tả của em trong bức thư dự thi. Cha của em làm nghề xây dựng. Còn má của em bán hàng căng tin tại một trường tiểu học tại Đà Nẵng. Song để thực hiện chủ đề của cuộc thi, Thảo đã biết sáng tạo và biết hóa thân vào một hoàn cảnh và sự việc đặc biệt. Em đã biết tạo ra cái cớ khá thuyết phục và hợp lý để viết thư cho Chủ tịch Nước. Và em cũng đã biết sáng tạo ra những tình huống đặc biệt nhằm dẫn câu chuyện của em đến những điểm nhấn để em thể hiện quan điểm của mình về điều kiện lao động. Toàn bộ câu chuyện trong bức thư chỉ để tập trung làm rõ vấn đề: Điều kiện lao động quan trọng như thế nào đối với người lao động. Câu chuyện trong bức thư của Thảo là sự phản ánh chân thực điều kiện lao động tồi tệ đã làm cho người lao động có cuộc sống tồi tệ.

Tấm lòng của cô bé, tác giả bức thư đoạt giải Nhất cuộc thi viết thư UPU lần thứ 38 Việt Nam và giải Nhì quốc tế Nguyễn Đắc Xuân Thảo đã được Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đánh giá cao: “Tuổi nhỏ nhưng Thảo đã có những suy vượt lên tuổi của mình. Điều đó rất đáng để cho người lớn chúng ta suy nghĩ, trân trọng”./.