Trang thông tin điện tử về An toàn vệ sinh lao động, Cục An toàn lao động

Nhằm tăng cường công tác PCCC, phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, ngày 29/6/2001, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa X đã thông qua luật PCCC và đến ngày 4/10/2001, Luật PCCC chính thức có hiệu lực thi hành. Tuy nhiên, trên thực tế hỏa hoạn và công tác PCCC trở thành vấn đề rất gần gũi với đời sống nhưng cũng vẫn còn xa trong ý thức thường trực của người dân. Để Luật PCCC thực sự phát huy hiệu quả, công tác PCCC vẫn còn nhiều việc phải làm.

Theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC, năm 2004, trên phạm vi toàn quốc xảy ra 1.829 vụ cháy trong khu vực dân sự, trong đó có 1.075 vụ cháy khu vực dân cư (58,78%). Hoả hoạn trong năm 2004 đã làm chết 63 người, bị thương 235 người, thiệt hại vật chất tính được là hơn 290 tỷ đồng. Riêng trên địa bàn Hà Nội, số vụ cháy vẫn không giảm, thậm chí còn gây thiệt hại nặng nề hơn. Cụ thể, 9 tháng đã xảy ra 149 vụ, làm 6 người chết 21 người bị thương và thiệt hại tài sản ước tính 8.672 tỷ đồng. Đó mới chỉ là những thiệt hại “nhìn thấy được”. Theo Thượng tá Nguyễn Tiến Đạt, Trưởng Phòng Cảnh sát PCCC - Công An thành phố thì thiệt hại còn lớn hơn rất nhiều nếu xét đến những ảnh hưởng của hỏa hoạn, cháy nổ đói với đời sống, sinh hoạt của nhân dân, hoạt động sản xuất của cơ quan, doanh nghiệp.

Hiện cả nước có trên 60.000 doanh nghiệp có nguy cơ cháy nổ cao. Cả nước có 123 khu công nghiệp, gần 700 đô thị… Do quy hoạch không đồng bộ nên nảy sinh nhiều bất cập về PCCC, nhất là các yếu tố chống cháy lan, hệ thống thoát nạn, hệ thống cấp nước phục vụ chữa cháy… Bệnh cạnh đó, ý thức kiến thức PCCC của nhiều người dân, người lao động còn hạn chế, chủ quan, coi nhẹ việc PCCC, có nhiều sơ hở trong quản lý và sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt và các chất nguy hiểm cháy như xăng dầu, gas.

Những năm gần đây, trong khi các doanh nghiệp, cơ quan quy mô lớn bắt đầu chú trọng hơn đến công tác PCCC, bảo vệ tài sản và tính mạng công nhân viên thì ở khu vực dân cư, kinh tế tư nhân, công tác này vẫn bị xem nhẹ. Bằng chứng là gần 80% số vụ cháy xảy ra tại khu vực kinh tế tư nhân và đây cũng là nơi thường xảy ra cháy lớn. Sự coi thường Luật cũng như công tác PCCC còn thể hiện qua hoạt động kinh doanh khí đốt hóa lỏng (gas). Ai cũng biết mức độ nguy hiểm của tai nạn cháy nổ do loại khí đốt này gây ra nhưng sự phòng bị còn rất ẩu.

Từ đầu năm đến nay, riêng trên địa bàn Hà Nội đã xảy ra 15 vụ cháy, nổ khí gas, gây thương vong cho nhiều người. Không chỉ người sử dụng lao động không hiểu biết dùng các loại bếp gas, bình gas kém chất lượng, đường ống cũ hỏng mà ngay cả nhiều cửa hàng kinh doanh gas cũng “phớt lờ” những quy định của các cơ quan chức năng thực hiện sang chiết gas bất hợp pháp, bán thiết bị và bình gas không đảm bảo chất lượng. Hàng loạt vụ cháy nổ do việc sang chiết, kinh doanh gas không đảm bảo an toàn nhưng vì mục tiêu lợi nhuận, các cửa hàng vẫn bỏ qua và tiếp tục kinh doanh.

Mỗi cá nhân cần 1 việc làm thiết thực để Luật PCCC thực sự có hiệu quả

Từ 4 năm nay, ngày 4/10 hàng năm đã được coi là ngày Toàn dân PCCC. Công tác tuyên truyền về PCCC cũng đã được tiến hành rộng rãi và thường xuyên hơn. Nhưng xem ra Luật PCCC và công tác PCCC vẫn chưa thực sự đi vào cuộc sống. Đánh giá về công tác PCCC, Bộ Công an cũng nhận định: “Nhiều nơi, việc quản lý và tổ chức thực hiện công tác PCCC vẫn chưa tốt, lãnh đạo một số cấp, một số ngành, đơn vị, cơ sở vẫn chưa thực sự quan tâm đúng mức đến công tác PCCC và việc chấp hành pháp luật về PCCC của một bộ phận nhân dân, cán bộ và người đứng đầu cơ quan, tổ chức còn chưa cao…” Hỏa hoạn ở rất gần nhưng có vẻ như ý thức PCCC vẫn còn xa…

Bên cạnh đó, những yêu cầu về bảo đảm an toàn PCCC còn nhiều bất cập, thiếu sót cũng tác động lớn đến tình hình cháy và thiệt hại do cháy gây ra. Đại tá Bùi Văn Ngần cho biết, quân số và trang bị của Cảnh sát PCCC thiếu nghiêm trọng, mới đạt 1/3 so với yêu cầu, đặc biệt là xe chữa cháy, phương tiện cứu hộ, cứu nạn, phương tiện chữa cháy nhà cao tầng, chữa cháy hầm lò, rừng và chữa cháy trên sông. Số cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC trong những năm gần đây tăng 2-3 lần nhưng số lượng cán bộ làm công tác phòng ngừa tăng không đáng kể. Khoảng 70% chiến sỹ chữa cháy đang làm theo chế độ nghĩa vụ nên tính chuyên nghiệp không cao. Do đó, Cục sảnh sát PCCC cũng kiến nghị được bổ sung biên chế quân số, tăng mạnh đầu tư, trang bị các phương tiện chữa cháy và các phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn và chữa cháy nhà cao tầng, rừng, chữa cháy trên sông, trên biển… Bên cạnh đó, Nhà nước cần quy hoạch, xây dựng và thành lập bổ sung các đội PCCC tại trung tâm các thành phố thuộc tỉnh, quận, thị xã, huyện và tại các đặc khu kinh tế, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu vực kinh tế trọng điểm. Ngoài ra, mỗi người dân, mỗi cá nhân, tổ chức cũng cần thiết thực tìm hiểu và thực hiện công tác PCCC để Luật PCCC thực sự có hiệu quả./.